توبافی (پارچه بافی) قهستان هنری ماندگار
چکیده
بافت منسوجات سنّتی با مواد اوّلیّه ی گوناگون در حد وسیع در منطقه ای که امروزه با نام خراسان جنوبی خوانده می شود و در گذشته، قصبه ی قهستان بوده از رواج نسبتاً خوبی برخوردار بوده است. توبافی، یکی از هنرهای صناعی رایج و قابل توجّه در منطقه ی خراسان جنوبی به حساب می آید که در میان بانوان این منطقه طرفداران خاص خود را دارد. توبافی در استان خراسان جنوبی با دستگاه های بافندگی پدالی بافته می شود و ابزارهای مورد نیاز یک کارگاه عموماً چوبی هستند و به صورت کاملاً سنّتی تولید می شوند. این پژوهش به شیوه ی توصیفی ـ تحلیلی در چهار بخش کلّی تدوین شده است وتلاش گردیده تا پس از اشاره ای کوتاه به تاریخچه ی نساجی و بافندگی، به منطقه ی خراسان جنوبی و هنرهای صناعی رایج در این منطقه پرداخته شود؛ سپس جهت آشنایی با بعضی از مفاهیم، توضیحاتی در خصوص تکنیک بافت آن داده شده و در نهایت نیز سعی شده است به انواع بافت و محصولات و همچنین بیان اهمیت توبافی در فرهنگ و اقتصاد جامعه پرداخته شود. بررسی ها نشان می دهد که جهت بافت این هنر صناعی بیشتر از الیاف سلولزی استفاده می شود و در بیشتر روستاها ـ به جز چند مورد ـ بافت های مشابهی وجود دارد و گوناگونی بافت ها بیشتر در نام آنهاست. در نهایت می توان گفت که توبافی با ارائه ی محصولاتی ارزشمند و با ویژگی هایی از جمله: عدم نیاز به سرمایه ی کلان، بومی و خودساز بودن ابزار بافندگی و درآمدزا بودن، توانسته هنرجویان زیادی را جذب کند که این عمل خود سبب ماندگاری آن تا امروزه بوده است.