زمینه ها و بایسته های تحقق تمدن نوین اسلامی از منظر تمدن گرایان
چکیده
برای بیان علتهای ضعف و بایسته های رشد و شکوفایی جامعه، جریانهای فکری متعددی در جهان اسلام شکل گرفته است. دراینمیان، «تمدن گرایان» در تحلیل علل عقبماندگی و بیان زمینه ها و بایسته های حل این مشکلات، نگاهی تمدنی داشته، بازسازی «تمدن اسلامی» یا ایجاد «تمدن نوین اسلامی» را بهعنوان چشم انداز مطلوب جهان اسلام ترسیم کرده اند. این مقاله بر اساس روش تحلیل اسنادی و با بهره گیری از ابزار فیش برداری از منابع، به دنبال شناخت زمینه های شکل گیری این جریان فکری و بیان بایسته های تحقق تمدن نوین اسلامی از منظر تمدن گرایان است. با توجه به یافته ها می توان گفت از منظر متفکران تمدن گرا، در جهت تحقق تمدن نوین اسلامی باید به دو دسته مؤلفه حقیقی (سبک زندگی و شبکه روابط اجتماعیِ مبتنی بر آموزههای اسلامی) و مؤلفه ابزاری (سامان مادی و مواردی چون نوآوریها، ابزارها، نهادها، اقتدار سیاسی و بین المللی) توجه کرد. در این منظر، از جمله بایسته های اساسی تحقق تمدن نوین اسلامی عبارتاند از: قرآنمحوری، علم گرایی، اسلامی سازی معرفت و جهان گرایی.