مقایسه کارایی خاک رس اصلاح شده و خاک مارن آهکی جهت جذب فلوراید از محلول های آبی

محمد تقی صمدی، mohammad taghi samadi department of environmental health, health sciences research center, faculty of healthدانشکده بهداشت و مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، منیره طرلانی آذر، monire tarlani azar environmental health, faculty of health, hamadan university of medical sciences and health services,hamadan,دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان حلیمه الماسی، halime almasi environmental health, faculty of health, hamadan university of medical sciences and health services,hamadan,دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان سمانه شانه ساز، samane shanesaz environmental health, faculty of health, hamadan university of medical sciences and health services,hamadan,دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان رویا هراتی، roya harati environmental health, faculty of health, hamadan university of medical sciences and health services,hamadan,دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان

چکیده

زمینه و هدف: فلوراید آب آشامیدنی یکی از عوامل مؤثر بر سلامتی می­باشد که در غلظت­های بالا یک ترکیب بسیار سمی و خطرناک برای سلامتی انسان است. فلوراید یکی از آنیون های موجود در آب و خاک بوده که مقدار آن در منابع مختلف متفاوت می باشد. بخش عمده­ای از فلوراید موردنیاز بدن از طریق آب آشامیدنی تأمین می­گردد.در این مطالعه کارایی خاک رس اصلاح شده و خاک مارن آهکی در جذب فلوراید از محلول­های آبی مورد بررسی قرار گرفته است. روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع تجربی- کاربردی بوده که به منظور بررسی قابلیت خاک رس اصلاح شده و خاک مارن آهکی در جذب فلوراید صورت پذیرفته است. فرایند جذب سطحی با تأکید بر اثرات انواع پارامترهای مؤثر ازجمله ph (4،7،10)، مقدار جاذب (g/l10،5،1)، غلظت اولیه فلوراید (mg/l 15، 10، 5) و زمان تماس (15تا min 120) استفاده گردید. همچنین برای تعیین ویژگی های ساختاری هر دو جاذب از دستگاه پراش اشعه x، (xrd) و طیف سنج مادون قرمز (ftir) استفاده شد. یافته ها: نتایج مطالعه نشان داد که کارایی جذب فلوراید با غلظت mg/l 10، با استفاده از خاک رس اصلاح شده 2/95% و با استفاده از خاک مارن آهکی حدود 7/28% بعد از مدت­زمان حدود 60 دقیقه می باشد. علاوه بر این مشخص شد که سینتیک جذب از مدل سینتیک مرتبه دوم کاذب و داده های تعادلهر دو نوع جاذب از ایزوترم لانگموئر تبعیت می کند. همچنین ظرفیت جذب خاک رس اصلاح شده و خاک مارن آهکی به ترتیب 43/4 و 32/1 میلی گرم بر لیتر می باشد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج آزمایش ها، می توان اظهار نمود که روش جذب سطحی به کمک خاک رس اصلاح شده به عنوان یک روش مؤثر و اقتصادی جهت حذف فلوراید از منابع آبی باشد.