کاربرد حرف اضافۀ (lá) در کردی مکریانی در الگوی شناختی
چکیده
حروف اضافه مقولاتی واژگانی اند که در گونۀ مکریانی از زبان کردی به دو صورت ساده و مرکب ظاهر می شوند و کتابهای دستور زبان کردی موجود، تعاریف و ساختمان و معانی آنها را فارغ از چارچوبی خاص بیان کرده اند. زبانشناسی شناختی دیدگاهی دقیق تر و نظام مندتر را در ارتباط با شناخت و بررسی حروف اضافه نسبت به دیدگاههای رایج فراهم کرده و معانی مختلفی را که توسط یک حرف اضافه بیان میشود به صورتی نظام مند در ارتباط با یکدیگر قرار می دهد. همچنین، مکتب شناختی قابلیت بررسی و مطالعۀ حروف اضافه را با توجه به قواعدی چون مفهوم سازی و پیروی از الگوهای استعاری حاکم بر زبان فراهم میکند. در این پژوهش ابتدا حروف اضافه در گویش مکریانی بر اساس پیکرۀ زبانی که جزء منابع مکتوب و کتابخانه ای به حساب می آیند، معرفی شده و از میان آنها، حرف اضافه سادۀ (lá) که در ساخت دیگر حروف اضافه مرکب نیز در گونۀ مکریانی نقش اساسی را بازی میکند، به کمک روش توصیفی- تحلیلی و پیروی از الگوهایی چون گسترش استعاری حوزۀ مکانی و معانی پیرامونی بررسی و تحلیل می شود. آنچه که از این تحقیق بر می آید، ماهیت تصویرگونۀ ضمایر است که برآمده از تجسم ذهن انسان بوده و با استفاده از الگوهای آشنایی چون اندامهای بدن او تبیین می شوند.