شناسایی و طراحی یک الگوی بهینۀ مکانیابی با تأکید بر تلفیق روشهای داده مبنا و دانشمبنا در سطح تصمیمگیری با gis )با تأکید بر پهنهبندی اقتصادی شهر تهران(
چکیده
استفاده از gis در مکان یابی دارای قدمتی تقریبی برابر با ظهور این فناوری است و در مطالعات مختلفی که به نوعی با عوارض مکانی سروکار دارند، به کار گرفته می شود. استفاده از این سیستم در مکان یابی دارای مزایای فراوانی است که باعث صرفه جویی در زمان و هزینه های اجرایی می شود. از این رو استفاده از فناوریgis در مکان یابی و سایر فعالیت های مرتبط با آن، تضمینی برای دستیابی به نتایج بهتر، دقیق تر و سریعتر با هزینه های کمتر است.تاکنون روش های مختلفی با استفاده از مدلهای گوناگون برای مکانیابی به‌کار گرفته شده است. در اغلب این مطالعات و همچنین مطالعاتی که در آن به پهنهبندی فضا پرداخته میشود، از روشهای مبتنی بر نظرات متخصصین (روشهای ذهنی) استفاده میشود و شاهد تحقیقات اندکی با استفاده از روشهای مبتنی بر دادهها (روشهای عینی) هستیم. از اینرو، بررسی و شناخت یک الگوی بهینۀ مکان یابی در تلفیق روشها و مدلهای گوناگون مبتنی بر نظرات متخصصین (روشهای ذهنی) و مبتنی بر دادهها (روشهای عینی) در gis و نحوه تلفیق این نتایج (تلفیق در سطح تصمیمگیری) در جهت رسیدن به مناسبترین مکان با دقتی مطلوب ضروری مینماید. علاوه بر این نحوۀ تلفیق نتایج به دست آمدۀ حاصل از روشهای مختلف در gis از جمله مواردی است که کمتر در تحقیقات به آن پرداخته شده است. در این تحقیق پهنه بندی اولیۀ فضای جغرافیایی (غربالگری) و اولویتبندی مکانهای بهینه شناسایی شده (مکانیابی) با روشهای مبتنی بر نظرات متخصصین (روشهای ذهنی) و روشهای مبتنی بر دادهها (روشهای عینی) مورد بررسی قرار میگیرد. الگوی پیشنهادی جهت شناسایی ویژگیهای هر کدام از این روشها با توجه به نتایج به دست آمده در یک نمونۀ مطالعاتی (پهنهبندی اقتصادی فضای شهری واولویتبندی پهنههای بهینه) به عنوان یافتههای تحقیق تشریح میگردد. نتایج ارزیابی بیانگر آن است که به ترتیب هر سه روش عینی (rbfln، fuzzy clustring و pnn) نسبت به سه روش ذهنی (saw، gca و fuzzy logic) عملکرد بهتری داشتهاند. همچنین از میان پهنههای بهینه حاصل از تلفیق این روشهای (غربالگری اولیه)، پهنههای میدان تجریش، انقلاب و 15 خرداد در رتبهبندی حاصل از روشهای چند شاخصه با معیارهای کیفی اولویت اول در استقرار خدمات را به خود اختصاص دادهاند.