بررسی آب زمین شیمی و منشا فلزات بالقوه سمی(cu, pb, zn, cd, cr, ni) در رودخانه زاینده رود
چکیده
به منظور بررسی کیفیت رودخانه زایندهرود، از آب و رسوبات این رودخانه در محدودهای به شعاع 50 کیلومتر از مرکز اصفهان، نمونهبرداری شد. محاسبه ضرایب شاخص نفوذپذیری، و نسبت جذب سدیم و نیز نمودار ویلکاکس نشان میدهد که کیفیت آب رودخانه زایندهرود برای مصارف کشاورزی مناسب است. شاخص اشباعشدگی(si) نیز کیفیت مناسب این رودخانه را برای مصارف صنعتی در بیشتر نقاط نشان داد. مقایسه پسابهای تخلیهشده از سه تصفیهخانه موجود در مسیر زایندهرود نشان میدهد که فاضلاب زرینشهر باتوجه به عملکرد بهتر واحد کلرزنی، غلظت نیتریت کمتری نسبت به دو تصفیهخانه دیگر دارد. نتایج این پژوهش حکایت از آن دارد که پسابها و روانابهای تخلیهشده درزایندهرود، دلیل اصلی افزایش غلظت فلزات در آب و رسوب این رودخانه است. همچنین تخلیه غیرقانونی پساب در برخی نقاط واقع در حاشیه رودخانه، به افزایش غلظت فلزات به ویژه در رسوبات رودخانه منجر شدهاست. شاخص بار آلودگی(pli) نشاندهنده آلوده بودن برخی از ایستگاههای نمونهبرداری، به فلزات سنگین است. این شاخص نشان میدهد که افزایش غلظت فلزات در مقایسه با شیل میانگین بیشتر از منابع انسانزاد ناشی شدهاست. ضریب توزیع آب-رسوب(kd) محاسبه شده برای فلزات، از روند cu>cr>ni>zn>pb>cd تبعیت میکند که بیانگر بیشترین زیستدسترسپذیری برای کادمیم و کمترین زیستدستریپذیری برای مس است.