ارزیابی فامیل های نیمه خواهری فسکیوی بلند lolium arundinaceum (schreb) از نظر صفات مورفولوژیکی و زراعی
چکیده
به منظور ارزیابی صفات زراعی و مورفولوژیکی در فامیلهای نیمه خواهری (پلیکراس) گیاه فسکیوی بلند، بذور حاصل از پلیکراس 25 ژنوتیپ در طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعۀ تحقیقاتی در اصفهان، طی سالهای 1390 و 1391 کشت و ارزیابی شدند. صفات ارزیابی شده شامل تعداد روز تا گردهافشانی، ارتفاع بوته، تعداد ساقۀ بارور، طول و عرض برگ پرچم، طول خوشه، عملکرد بذر در هر بوته و عملکرد علوفۀ خشک بود. بیشترین میانگین عملکرد علوفه برابر 113 گرم و کمترین آن 53 گرم به ترتیب در فامیلهای شمارۀ 25 و 13 مشاهده شد. مقایسه های میانگین عملکرد بذر نشان داد فامیلهای 12 و 2 بیشترین و فامیل 13 کمترین عملکرد بذر در واحد سطح و عملکرد تک بوته را داشتند. وراثتپذیری عمومی عملکرد بذر در بوته و عملکرد بذر در واحد سطح به ترتیب 66 و 32 درصد برآورد شد. براساس نتایج حاصل از تجزیۀ خوشهای، صفات مطالعه شده فامیلهای فسکیوی بلند در 4 گروه قرار گرفتند. تجزیۀ واریانس و مقایسۀ میانگین فامیلها برای صفات مختلف ژنوتیپهای برتر را مشخص کرد. برای بهبود صفت قطر یقه که وراثتپذیری عمومی کمی دارد، تلاقی ژنوتیپهایی از گروه 1 و 3 امکان موفقیت بیشتری دارد، چون این فامیلها میانگین نسبتاً خوب برای این صفت و نیز فاصلۀ ژنتیکی بیشتری با هم دارند که احتمال وقوع هتروزیس را بیشتر میکند. با توجه به وراثتپذیری عمومی بالای صفات ارتفاع بوته و طول خوشه که از اجزای عملکرد هستند، انتخاب فامیلهای گروه سوم برای استفاده در برنامههای اصلاحی آینده سودمند خواهد بود.