زیبایی شناسی خانه سنتی ایرانی: بازشناسایی مؤلفه های زیبایی بر اساس تئوری برخاسته از زمینه ( نمونه پژوهی: شهر یزد)

مریم سلیمانی، کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران. کاظم مندگاری، استادیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

چکیده

زیبایی خاصیت وجود انسان و تمایل به آن از مختصات آدمی است که همواره مورد توجه خاص گذشتگان بوده است. شهر یزد نیز با توجه به سابقه تاریخی­اش دارای معماری غنی است و می­تواند زمینه­ای برای استخراج معیارهای زیبایی در معماری باشد. در راستای دستیابی به این هدف، سعی شده بر اساس روش تئوری برخاسته از زمینه، شناسایی عناصر زیبایی­بخش این خانه­ها، بر اساس ادراک مصاحبه شونده های حاضر در فضا شکل بگیرد. در این روش به منظور مطالعات ژرف، هفت گونه از خانه­های سنتی یزد انتخاب شدند. محقق با حضور مستمر در محیط و مصاحبه­های ژرف و نظام­مند با ساکنین، اقدام به ارزیابی زیبایی این خانه­ها کرده است. به منظور افزایش روایی پژوهش، یافته­ها در مقایسه تطبیقی با مبانی موجود قرار داده شدند. نتایج پژوهش نشان می­دهد: زیبایی طبیعت؛ نمود وحدت؛ تأکید بر جلوه فضا در دید ناظر و توجه به معانی نمادین، چهار عامل اصلی زیبایی­بخش این خانه­ ها هستند.