حباب قیمتی در بازار مسکن ایران مبتنی بر مدل ساختاری تعیین قیمت مسکن
چکیده
دراین مطالعه، مدل ساختاری برای تعیین قیمت مسکنو شناسایی حباب قیمتی در استانهای مختلف ایران طی دوره زمانی1389-1375 بسط داده شده است. مدل تجربی تحقیق مبتنی بر چهارچوب نظری قیمتگذاری مسکن براساس ارزش حال دارایی است. به طور خاص، تصریح میشودکه قیمت مسکن میتواند تحت تأثیر انتقالهای عرضه و تقاضا مانند درآمد سرانه محلی، قیمت زمین، هزینه ساخت و ساز و حجم نقدینگی تعیین شود. ویژگی ممتاز تحقیق حاضر، استفاده از مجموعه کاملتری از متغیرهای اثرگذار، لحاظ کردن هم زمان تغییرات زمانی و بخشی متغیرها در چهارچوب دادههای تابلویی (پانل)، بررسی ویژگیهای مهمی مانند مانایی و همانباشتگی متغیرها و تعیین الگوی قیمتگذاری مسکن در کشور است. نتایج تحقیق حاضر، فرضیه وجود حباب قیمتی را در بازار مسکن ایران رد کرده و مدعی است که افزایشهای مداوم طی دهههای گذشته در قیمت مسکن توسط متغیرهای ساختاری مانند هزینههای تولید، حجم نقدینگی و رشد مؤثر تقاضا توضیح داده میشوند. علاوه بر این، برآوردها نشان میدهد، قیمت زمین (با کاربری مسکونی) و حجم نقدینگی مهم ترینعواملرشدقیمتمسکندرایران بودهاند، به طوریکه افزایش یک درصدی در قیمت زمین یا حجم نقدینگی- با فرض ثبات سایر شرایط- قیمت مسکن را به ترتیب 345/0 و 5/0 درصد افزایش می دهد. ارزیابی پسماندهای مدل به تفکیک استانی حاکی از آن است که قیمت مسکن در برخی استانها مانند اصفهان، آذربایجان شرقی و قزوین تابع قویتری از متغیرهای ساختاری نسبت به برخی استانهای دیگر مانند تهران، کهگیلویه و بویراحمد و همدان بوده است.