تأثیر ترکیب دو نوع پروفایل سدیم و اولترافیلتراسیون بر فشارخون سیستولی و دیاستولی در طول فرآیند دیالیز در بیماران تحت درمان با همودیالیز

منصور غفوری فرد، m ghafourifard msc., dept. of medical and surgical nursing, school of nursing and midwifery, zanjan university of medical sciences, zanjan, iranمربی گروه آموزشی پرستاری داخلی جراحی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی زنجان محسن رفیعیان، m rafieian msc., department operating room nursing, school of nursing and midwifery, isfahan university of medical sciences, isfahan, iranمربی گروه آموزشی اتاق عمل دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ناهید شاهقلیان، n shahgholian msc., dept. of medical and surgical nursing, school of nursing and midwifery, esfahan university of medical sciences, esfahan, iranمربی گروه آموزشی پرستاری داخلی جراحی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان مژگان مرتضوی، m mortazavi assistant professor, dept. of internal medicine, school of medicine, esfahan university of medical sciences, esfahan, iranاستادیار گروه داخلی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

چکیده

زمینه و هدف: افت فشارخون شایع ترین عارضه حین همودیالیز در بیماران است که علاوه بر ایجاد ناراحتی برای بیماران، باعث کاهش کفایت دیالیز می شود. بنابراین پیشگیری و کنترل این عارضه یکی از چالش های اساسی تیم درمان خصوصاً پرستاران است. یکی از روش هایی که اخیرًا برای پیشگیری از افت فشارخون در طول فرآیند دیالیز مطرح شده، استفاده از پروفایل های سدیم و اولترافیلتراسیون می باشد. هدف این مطالعه مقایسه تأثیر سه روش ترکیب پروفایل 1 سدیم و پروفایل1 اولترافیلتراسیون، ترکیب پروفایل3 سدیم و پروفایل3 اولترافیلتراسیون و روش معمول بر تغییرات فشارخون سیستولی و دیاستولی بیماران در طول فرآیند دیالیز بوده است.روش بررسی: این پژوهش از نوع کارآزمایی بالینی بوده و به صورت متقاطع انجام گرفته است. نمونه های این پژوهش را 26 بیمار تحت همودیالیز مراجعه کننده به دو مرکز همودیالیز بیمارستان های حضرت علی اصغر (ع) و الزهرا (س) در اصفهان تشکیل می دادند که در طول یک ماه قبل از انجام پژوهش در بیش از 20% جلسات دیالیز، از افت فشارخون حین دیالیز رنج می بردند. در این پژوهش هر یک از بیماران به مدت سه جلسه با روش معمول (غلظت ثابت سدیم بر روی 138 میلی مول در لیتر)، سه جلسه با روش پروفایل 1 سدیم و پروفایل 1 اولترافیلتراسیون و سه جلسه دیگر نیز با روش پروفایل 3 سدیم و پروفایل 3 اولترافیلتراسیون تحت دیالیز قرار گرفتند. این مطالعه از فروردین تا مرداد ماه 1387 به طول انجامید. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و استنباطی (آزمون آنالیز واریانس در اندازه گیری های مکرر) استفاده شد.یافته ها: نتایج مطالعه نشان داد که میانگین فشارخون سیستولی در زمان های قبل از دیالیز، ساعت اول و ساعت دوم بین سه گروه اختلاف معناداری نداشته است. در حالی که میانگین آن در گروه پروفایل های نوع 1 و نوع 3 در مقایسه با گروه شاهد بیشتر بود. همچنین میانگین فشارخون دیاستولی بعد از دیالیز در گروه پروفایل های نوع 1 و نوع 3 در مقایسه با گروه روش معمول بیشتر بود (05/0>p) ولی بین گروه پروفایل های نوع 1 و پروفایل های نوع 3 تفاوت معناداری در فشارخون سیستولی و دیاستولی وجود نداشت.نتیجه گیری: به کارگیری پروفایل های سدیم و اولترافیلتراسیون روشی ساده و بدون هزینه است که با تنظیم غلظت سدیم و میزان برداشت اولترافیلتراسیون باعث ثبات وضعیت همودینامیک و فشارخون بیمار در طول دیالیز می شود. بنابراین به منظور جلوگیری از افت فشارخون در طول دیالیز و در نتیجه کاهش مداخلات پرستاری، استفاده از پروفایل های سدیم و اولترافیلتراسیون (نوع 1 و 3) به جای روش معمول پیشنهاد می گردد