نیازسنجی واحد درسی «گویش شناسی» و ضرورت تدوین کتاب درسی دانشگاهی مربوط
چکیده
زبانها و گویشهای در خطر، بسان آینه ای از فرهنگ و پیشینۀ تمدنی هر کشور، بخش مهمی از میراث معنوی و هویت ملی است. گویش شناسی اقدامی روشمند است که در ایران مطالعات آن پیشینۀ مفصلی ندارد و عمدتاً به پایان نامه های تحصیلی در زبان شناسی و چند شاخۀ دانشگاهی مرتبط محدود می گردد. با وجود آغاز این مطالعات دانشگاهی از حدود دهۀ 1340 شمسی، هنوز واحد درسی قطعی و فراگیر به نام «گویش شناسی» در برنامه ریزی آموزشی رشته های ذی ربط وجود ندارد و طبعاً تدوین کتاب درسی ویژه ای به این نام را سازمانهای مرتبط با نشر کتاب درسی دانشگاهی انجام نداده اند. مقاله حاضر، پس از مرور برخی توجهات بین المللی و تلاشهای علمی در این حوزه به معرفی اجمالیِ گویشهای ایرانی و شاخه های متنوع آن و در ادامه، به ارائه تصویری جامع از مطالعات داخلی آن می پردازد و نهایتاً پس از تبیین الگو و نمایاندن دشواریهای مسیر، درج واحد درسی گویش شناسی توصیه می شود تا در ادامه تدوین کتاب درسی مربوط توسط نهادهای مسئول به منظور اطمینان از ارائه هدفمند آن محقق گردد.