پژوهشی در تأثیر کلیله و دمنه و الأدب الصّغیر والکبیر در ادب عربی (مطالعه موردپژوهانه: امثال مولّد)
چکیده
امثال مولّد به حکمتهایی گفته میشود که هویّتی نامشخّص دارند و در دوره عبّاسی اوّل از فرهنگهای مختلف از جمله ایران، یونان و هند به زبان و ادبیّات عرب نفوذ کردهاند. حجم عظیم و گسترده ترجمههایی که در عصر عبّاسی شکل گرفت، از عواملی است که موجب انتقال این امثال به فرهنگ عربی شد. یکی از عمدهترین فرهنگهای مؤثّر این دوره، فرهنگ ایرانی بود که توانست از طریق ترجمه در دل اعراب بادیه نشین راه پیدا کند. هدف این پژوهش آن است که با بررسی و جست و جوی امثال مولّد، در میان آثار شاخصترین نویسنده ایرانی (ابن مقفّع) در عصر عبّاسی، از یک سو تأثیر آثار این نویسنده را در ادب عربی بررسی کند و از دیگر سو، با استناد به منابع عربی به سرچشمه ایرانی پارهای از این امثال دست یابد. اشاره به مضامین مشترک این امثال در ادب فارسی نیز علاوه بر گامی در ادب تطبیقی، قرینهای است برای اثبات این فرضیه که بخش عمده حکمتهای ادب فارسی، ایرانی است.