تحلیل ایدئولوژیک غزل اجتماعی دوره مشروطه
چکیده
یکی از ابزارهای مهم و دقیق در شناخت ویژگیهای برجسته و شاخصههای زبانی، ادبی و فکری یک اثر، بررسی و تحلیل سبکی آن اثر است که اگر این تحلیل با آمار و دادههای آماری همراه شود، ارزش و اهمیت اثر بیشتر روشن میگردد. این مقاله با بررسی سبکشناسانه غزلیات اجتماعی دوره مشروطه بر آن است تـا ویژگیهای برجسته سبکساز و پربسامد را در لایه ایدئولوژیک در این غزلیات نشان دهد. بر اساس آمارهای ارائه شده، تعداد غزلیات اجتماعی دوره مشروطه از دیگر انواع غزل بیشتر است و در این غزلیات بیشتر به مضامین اجتماعی و حوادث عصر شاعران اشاره شده است. این غزلیات در لایه ایدئولوژیک که مربوط به درونه زبان است، برجستگی دارند و عنصر ایدئولوژی به طور پایداری در آنها تکرار شده است. همچنین این غزلیات در مضامینی مانند آزادی، وطن، تعلیم و تربیت، انتقاد اجتماعی، زنان، استبداد، قانون و عدالت سروده شده و میزان توجه شاعران به هرکدام از این مضامین متفاوت است.