نقش مخاطب در شکل دهی به مثنوی مولوی
چکیده
مثنوی از چند جهت در میان همه آثار ادبی جهان جنبههای استثنایی دارد؛ یکی از این وجوه، خلق بداهه و به وجود آمدن آن در حضور مخاطب است. اساسا دلیل وجودی مثنوی، تقاضا و اصرار مخاطب آن است. در این مقاله میکوشیم نشان دهیم که مخاطب چگونه در پدید آمدن مثنوی با صورت فعلی مؤثر بوده است. ساختار مثنوی شیوه داستان در داستان است. آوردن بعضی حکایات و ابیات و کم و زیاد شدن آنها، تطویل یا اختصار بعضی داستانها و پرداختن بیشتر به قسمتهای خاص آن، حتّی زیاد شدن داستانهای مستهجن در مثنوی و به طور کلی شاکله موجود آن، صرفا به دلیل حضور دائمی مخاطب در هنگام سرایش مثنوی است و به نوعی مولوی و مخاطب به همراه یکدیگر به ساختار مثنوی شکل میدهند.