مدیریت خشکسالی برای استفاده بهینه از منابع آب استان خراسان شمالی
چکیده
هدف اصلی این مطالعه پیشبینی خشکسالی استان خراسان شمالی برای مدیریت بهینه منابع آب و بررسی اثرات آن بر تولید محصولات کشاورزی این شهرستان است. آمار و اطلاعات مورد نیاز برای پیشبینی خشکسالی از ایستگاههای هواشناسی سینوپتیک موجود و پیشبینی اطلاعات تعیین الگوی کشت از سازمان جهاد کشاورزی شهرستان بجنورد(مدیریت برنامه ریزی) در سال زراعی 1391 جمعآوری گردید. بررسی و تجزیه و تحلیل دادههای بارش و تعیین دورههای خشکسالی برای زمان گذشته و حال به کمک شاخص خشکسالی spi با استفاده از نرمافزار dip انجام شد. به منظور بررسی اثرات خشکسالی بر بخش کشاورزی رابطه میان بارش و درآمد که اثرات کاهش میزان بارش بر عملکرد محصول و در نتیجه کاهش درآمد کشاورز بررسی گردید، در این بخش همچنین خسارتهای ناشی از خشکسالی در بخش کشاورزی نیز تعیین گردید. نتایج بهدست آمده نشان داد که مرطوبترین و خشکترین سالها، به ترتیب سالهای 71-1370 و 68-1367 بوده است. در طی دوره آماری، منطقه مورد مطالعه مجموعا 10 سال مرطوب و 11 سال خشک را پشت سر گذاشته است. همچنین شدیدترین خشکسالی مربوط به زمستان 1379 با میزان spi تجمعی 2.85- و خفیف ترین خشکسالی مربوط به پاییز 1386 با میزان spi تجمعی 0.54- می باشد. بر اساس بررسیهای بهعمل آمده، حدود 60% از سطح زیر کشت آبی به غلات(گندم و جو) اختصاص یافته است که علت این امر در انطباق فصل رشد این محصولات با رژیم آبدهی رودخانهها میباشد. طبقهبندیjel : q1, q5, q15, q28
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- علیرضا ملکی — دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.
- محمدجواد ترکمانی — استاد اقتصاد کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.