بررسی تأثیرات فناوری اطلاعات و ارتباطات بر تولید در کشورهای منطقه منا با تأکید بر ایران
چکیده
در طی دو دهه اخیر، اهمیت فناوری اطلاعات و ارتباطات ([1]ict) در ارتقای بهرهوری و رشد اقتصادی کشورها در قالب دادههای بین کشوری بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. اغلب این مطالعات به تاثیرگذاری مثبت ict بر رشد اقتصادی و بهرهوری کل اقتصاد اذعان دارند. لذا با توجه به کارکردهای اقتصادی متعدد ict، در این مطالعه هدف این است که با استفاده از روش پانل دیتا، ضمن بررسی نقش فنآوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) بر تولید در کشورهای عضو منا[2] در دوره زمانی 2009-2000، رابطه بلندمدت تولید و فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران نیز با استفاده از دادههای سری زمانی 1347-1386، آزمون همگرایی یوهانسون- یوسیلیوس و مفهوم بردارهای همگرایی مطالعه شود. علاوه بر این از طریق آزمون علیت گرنجر، وجود علیت بین فناوری اطلاعات و ارتباطات و تولید در کشورهای مدنظر و برای ایران نیز بررسی شده است. نتایج برآورد مدل برای کشورهای عضو منا نشان میدهد که کلیه ضرایب تخمینی علامتهای مورد نظر را دارا بوده و از لحاظ آماری نیز معنادار میباشند. در کشورهای نمونه عضو منا، کشش تولیدی مخارج فناوری اطلاعات و ارتباطات، سرمایه، نیروی کار و سرمایه انسانی به ترتیب 0.0559 ، 0.2747 ،0.467و0.153 برآورد گردیده است. همچنین در سطح معناداری 5 درصد، علیت یک طرفهای از ict به تولید برقرار است. نتایج برآورد مدل برای ایران نیز نشان میدهد که ضرایب مربوط به مخارج در فناوری اطلاعات و ارتباطات، سرمایه، نیروی کار و سرمایه انسانی در بلند مدت بترتیب 0.07689 ، 0.4045، 0.1646 و 0.14288 بوده و همانند کشورهای عضو منا علیت یک طرفهای از ict به تولید برقرار است.