شبیه سازی عددی طوفان ماسه و گرد و غبار شدید شرق ایران با استفاده از مدل wrf_chem (مطالعه موردی: ۱۴ و ۱۵خرداد۱۳۹۱)
چکیده
قرار گرفتن کشور ایران در کمربند بیابانی سبب افزایش رخدادهای طوفان های ماسه و ریزگرد، به ویژه در نواحی جنوب شرقی آن شده و تأثیرات نامطلوبی بر محیط زیست دربرداشته است. مدیریت کارآمد این رویدادهای مخرب به شناخت ویژگی ها و میزان گستردگی آن ها نیاز دارد. یکی از روش های شناخت پدیده ریزگرد شبیه سازی و پیش بینی آن است. در این پژوهش با استفاده از مدل جفت شده پیش بینی عددی وضع هوا به همراه شیمی (wrf_chem) و طرح واره gocart طوفان ماسه و ریزگرد شدید منطقه سیستان برای تاریخ 3 و 4 ژوئن سال 2012 میلادی شبیه سازی شد.، داده های مربوط به گردوغبار از سازمان محیط زیست و هواشناسی اخذ، مدل dream و hysplit اجرا و تصاویر ماهواره ای مربوط به این رخداد از سنجنده modis دریافت و به صورت رنگ حقیقی توسط نرم افزار erdas imagin نمایش داده شد، تا با شناسایی منبع، الگوی ایجاد طوفان ماسه و ریزگرد، شناسایی مسیر حرکت ذرات و پیش بینی این رخداد اقدامات و هشدارهای لازم جهت کاهش اثرات آن انجام داد. نتایج مدل و تصاویر ماهواره ای نشان داد که منطقه سیستان به ویژه بستر خشک تالاب هامون واقع در شرق ایران، چشمه اصلی طوفان ماسه و ریزگرد بوده است. همچنین بر اساس خروجی مدل جریانات باد در جهت شمالی-جنوبی بر روی ایران وزش داشته که با همگرا شدن این جریانات در قسمت های شرق ایران سبب ایجاد بادهای شدید در ترازهای زیرین جو، بر خواستن و افزایش غلظت ریزگرد، افزایش بار ریزگرد ستون جو و انتقال آن به نواحی جنوبی بخصوص دریای عمان شده است. نتایج مدل نشان داد که شکل گیری طوفان های منطقه سیستان با توجه به ایجاد بادهای محلی به شدت از ویژگی های جغرافیایی محلی متأثر می گردد.