مقاله

بازتاب ادبیات عامیانه در مقالات شمس تبریزی

چکیده

ادبیات عامیانه( (folklore literatureاصطلاحی است که بر ادبیات توده، شفاهی و فولکلور اطلاق می­شود و انواع داستان، افسانه، قصه، حکایت، تمثیل ، ضرب­المثل، ترانه و متل را در بر می­گیرد. ادبیات عامیانه با متون متصوفه و عرفا در مواردی پیوند می­یابد. مطالعه و تحقیق متون عرفانی از این جهت، هم به بازیابی انواع ادبی عام کمک می­کند و هم کیفیت درک متون را بهبود می­بخشد. مقالات شمس تبریزی از جمله متون عرفانی است که در این زمینه جایگاه شایسته­ای دارد. در این راستا نگارنده کوشیده است بازتاب ادبیات عامیانه و رابطه و تعامل ادبیات عرفانی و ادبیات عامیانه را با تکیه بر مقالات شمس مطالعه نماید. برای این منظور قصه­ها، امثال و ویژگی­های زبان عامیانه مقالات شمس از جهت محتوا و عناصر و نحوه کاربرد بررسی گردید. این بررسی نشان داد که شمس تبریزی بر انواع ادبی عام تسلط زیادی داشته، نقش آنها را برای نفوذ در ذهن مردم مهم می­دانسته است. از این رو در مقالات او از کارکرد ،موضوعات، شخصیتها و سایر عناصرقصه­های عامیانه و درونمایه­ها و ویژگی ادبی ضرب­المثل­ها برای تفهیم مقاصد عالی عرفانی بهره زیادی گرفته شده و عناصر گوناگون زبان عامیانه در ایجاد ارتباط صمیمانه مقالات وی با مخاطبانش نقش مؤثری داشته است.

اسناد مشابه

  • بازتاب ادبیات عامیانه در مقالات شمس تبریزی

    ادبیات عامیانه( (folklore literatureاصطلاحی است که بر ادبیات توده، شفاهی و فولکلور اطلاق می­شود و انواع داستان، افسانه، قصه، حکایت، تمثیل ، ضرب­المثل، ترانه و متل را در بر می­گیرد. ادبیات عامیانه با متون متصوفه و عرفا در مواردی پیوند می­یابد. مطالعه و تحقیق متون عرفانی از این جهت

  • سیمای حلاج و بایزید در آینه مقالات شمس تبریزی

    مقاله۲۰۲۲پژوهشنامه ادب غناییمحمد بهنام فر، سیده فرخنده ناصری، سیدمهدی رحیمی

    با توجه به شخصیت شگفت انگیز شمس تبریزی و جایگاهی که در عرفان اسلامی دارد، آشنایی با افکار و دیدگاههای او از جهات مختلف حائز اهمیت است. یکی از مواردی که در مقالات شمس برای پژوهندگان تعجب برانگیز است نگاه نقادانه و تعریضگونه او به عارفان بزرگی نظیر بایزید بسطامی و حسین منصور حلاج ا

  • نقدی بر تصحیح «مقالات» شمس تبریزی و ضرورت تصحیح مجدد آن

    بیان مسئله: شیوة بیان و روش تعلیمی مشایخ بزرگ عرفان که در محافل عرفانی غالباً به‌صورت وعظ و تذکیر بود، تحت عنوان «مجلس‌گویی» یاد شده است. شمس تبریزی نیز در بیان تقریرات عرفانی خود به این سنت عرفانی توجه داشته و بیشتر تعالیم و مقولات مهم عرفانی را با این شیوه به مخاطبان و شاگردان

  • کهن‌الگوی قهرمان در مقالات شمس تبریزی

    یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های متغیر و بارز عرفان و آثار عرفانی و آثار منثور غنایی، کهن‌الگوی قهرمان است. سیر قهرمان نیز از مهم‌ترین مسائل عرفان و آثار منثور غنایی است تا آن‌جا که کهن‌الگوی قهرمان با سیری بغرنج به تکامل شخصیتی نزدیک می‌شود. تکامل شخصیتی قهرمان به اشکال گوناگونی در آثا

  • سرچشمه‌های برخی از کلمات قِصار در مقالات شمس تبریزی

    مقاله۲۰۲۵زبان و ادب فارسیسهیل یاری گلدره

    شمس تبریزی از درویشان درس‌خواندۀ سدۀ ششم و هفتم است. تنها اثر باقی‌ماندۀ او که آن را دیگران گِردآوری کرده‌اند، مجموعه‌گفتارهایی مشهور به مقالات است. بخشی از سخنان منسوب به وی، چهل و یک گفتار کوتاه است که در شماری از دست‌نویس‌های مقالات و برخی آثار دیگر برجا مانده و مصحّحِ مقالات،

  • شالوده‌شکنی در مقالات شمس تبریزی

    مقاله۲۰۲۴پژوهش زبان و ادبیات فارسیمحمود خرم آبادی، علی اکبر افراسیاب پور، علی فتح اللهی

    این مقاله با تحلیل عناصر شالودهشکنی از دیدگاه «دریدا» به تشریح این عناصر در مقالات شمس پرداخته و میکوشد تا تکثر معنایی را در خدشهدار کردن انگاره‌های متافیزیکی مطرحشده در فلسفۀ غرب بازسازی کند و به معناهایی تازه از متن دست یابد. مقالات شمس تبریزی این ظرفیت را دارد که با تعلیقهای پ