ارزیابی صحرایی شاخص های مورد استفاده در طراحی سیستم زهکشی زیرزمینی (مطالعه موردی: شبکه زهکشی شرکت ران بهشهر)
چکیده
با ارزیابی عملکرد سیستم های زهکشی اجراشده و بررسی نقاط قوت و ضعف آنها، می توان زمینهای به وجود آورد تا برنامهریزان و طراحان نگاهی جامعتر برای طراحی بهینه در طرح های آینده داشته باشند. این مطالعه، روی شبکه زهکشی در حال بهرهبرداری در منطقه بهشهر اجرا شد. محل اجرای آزمایش شامل سه واحد است. برای ارزیابی عملکرد سیستم زهکشی، دبی و سطح ایستابی بین زهکش ها به مدت سه ماه در فصل پاییز سال 1383 اندازه گیری شد. برای ایجاد رابطه بین بار هیدرولیکی و دبی برای هر واحد از یک معادله درجه دوم مشابه فرمول هوخهات استفاده شد. با استفاده از این رابطه، هدایت هیدرولیکی و عمق معادل واقعی مزرعه بهدست آمد. مقدار هدایت هیدرولیکی محاسبهشده برای هر سه واحد بین 4/1 تا 4/2 متر در روز بود که بیشتر از مقدار هدایت هیدرولیکی طراحی (6/0 متر در روز) است. همچنین مقادیر عمق معادل بهدست آمده نشان داد که ظاهراً زهکش روی لایه غیر قابل نفوذ قرار گرفته است. با استفاده از رابطه گلوور- دام، معادله افت سطح ایستابی نسبت به زمان بهدست آمد. با استفاده از این رابطه، ضریب عکس العمل و آبدهی ویژه واقعی مزرعه محاسبه شد. بر اساس نتایج بهدست آمده، مقدار متوسط ضریب عکس العمل واقعی مزرعه 08/0 و بیشتر از مقدار در نظر گرفته شده در مرحله طراحی (04/0) است، در حالیکه مقدار متوسط آبدهی ویژه محاسبهشده 7/5 درصد و کمتر از مقدار در نظر گرفته شده در هنگام طراحی (7/7 درصد) است. فاصله زهکش ها از یکدیگر بر اساس نتایج بهدست آمده بین 30 تا 39 متر تخمین زده شد که از فاصله زهکش های اجرا شده (75 متر) کمتر است.