زمینه های تأثیر قرآن بر زبان و ادب فارسی
چکیده
گزارش تأثیر قرآن به عنوان یک فرهنگ، بر زبان و ادب پارسی است. زبان تأثیر زیادی بر ادبیات دارد و با دگرگونی زبان و فرهنگ، ادبیات نیز دگرگون می گردد. جامعه و فرهنگ در ساخت یک متن ادبی تأثیر گذارند به گونه ای که یک متن ادبی بدون شناخت جامعه و فرهنگی که متن در آن شکل گرفته امکان پذیر نیست چنان آشناست که شناخت یک فرهنگ نیز از طریق ادبیات امکان پذیر می گردد. زبان نیز بر فرهنگ تأثیر ژرفی می نهد. هنگامی که اسلام بالیدن گرفت و در حوزه زبان فارسی نفوذ کرد، ساختار جامعه و فرهنگ مردم تحول یافت و زبان و ادبیات نیز دگرگون شد. دو عامل تماس و برخورد زبان ها و فرهنگ ها با یکدیگر و محتوای تازه فکر و تغییر زبان، روشن کننده این نکته اند که ارتباط زبان فارسی با زبان قرآن - زبان عربی - و نیز محتوای تازه فکر و اندیشه ای که قرآن به حوزه زبان فارسی انتقال داد، تماماً در مورد تأثیر قرآن بر ادبیات فارسی و نوع نگرش و تحقیق، نقش دارند. بر خورد زبان عربی با فارسی گستردگی واژگان زبان فارسی را نتیجه داد و فرهنگ و تفکر قرآنی دریچه های نو بر روی فارسی زبانان گشود. عده بسیاری آموختن زبان عربی را پیشه کردند و میان زبان فارسی و عربی داد و ستدی وسیع صورت گرفت. ماهیت زبان عربی در مقایسه با زبان فارسی قویتر نبود بلکه این فرهنگ قرآنی بود که زبان عربی را حیات بخشید و آن را پیشرو ساخت تا آنجا که در زبان لاتین و فرانسه نیز تأثیر گذار شد. زبان و ادبیات فارسی از قرآن بسیار بهره گرفت به طوریکه برخی از واژه ها، معانی جدیدی یافتند. افزون بر این واژگان و اصطلاحات جدیدی از قرآن و تفاسیر به زبان فارسی راه یافت و خط پهلوی به خط عربی تغییر یافت.