تحلیل اجتماعی رفتار دست بوسی در دوران حضور ائمه اطهار (ع)
چکیده
چکیده دست بوسی نوعی الگوی رفتار اجتماعی و میان فردی است که نمادی از ابراز محبت یا ادای احترام و توجه ویژه انسان به همنوع خود به شمار می رود. به دلیل بهره مندی رفتار دست بوسی از نیت های پیشینی و اهداف پسینی و همچنین برخورداری از خودآگاهی بیشتر، این کنش، نوعی الگوی رفتار رسمی و دارای بار معنایی عمیق به شمار می آید. خاستگاه معرفتی و پیامدهای اجتماعی این رفتار موجب شده است در آموزه های اسلامی نیز توجه ویژه ای به آن مبذول شود. ماهیت کاملاً فرهنگی این رفتار و اثرپذیری آن از ترجیحات و گرایش های متغیر اجتماعی، پذیرش محدود و نظام مند آن را در اسلام در پی داشته است. قرارگرفتن در چارچوب نظام معنایی توحیدی، و همچنین حفظ کرامت ذاتی انسان، دو ویژگی مهم برای تأیید رفتار دست بوسی در آموزه های اسلامی است. ظهور و بروز این رفتار در جامعه مسلمان عصر حضور ائمه اطهارb نیز تابع حفظ شرایط دوگانه مذکور بوده است. اما از بررسی گزارش های تاریخی و روایات اسلامی نمی توان به توصیه و ترجیح این الگوی رفتار در برابر سایر انواع و شیوه های ابراز محبت و احترام دست یافت.