اثر تنش کادمیوم بر ویژگیهای جوانهزنی بذرهای تعدادی از گیاهان دارویی در شرایط آزمایشگاه
چکیده
تاریخ کاشت بیشتر گیاهان دارویی یک ساله با رقابت شدید آبیاری محصولات پاییزه و بهاره همراه است. این رقابت حجم آب رودخانه را در پایین دست کاهش داده و در نتیجه آن غلظت فلزات سنگین ناشی از پسابهای صنعتی و شهری در آب رودخانه نیز افزایش مییابد. از این رو، به منظور بررسی تحمل برخی گیاهان دارویی بهاره به تنش کادمیوم آب آبیاری آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار مورد بررسی قرار گرفت. تیمارها شامل شش گیاه دارویی (خرفه، سیاهدانه، شنبلیله، شوید، زنیان و ریحان) و شش غلظت کادمیوم (5، 10، 15، 20، 25 و 30 میلیگرم در لیتر کادمیوم) به همراه شاهد (عدم کادمیوم) بودند. نتایج نشان داد اگرچه غلظت کم کادمیوم در برخی گیاهان باعث تحریک رشد گیاهچه شد ولی غلظت 30 میلیگرم بر لیتر در تمامی گیاهان باعث کاهش طول ریشهچه، طول ساقهچه، وزن خشک ریشهچه و وزن خشک ساقهچه و شاخص بنیه بذر گردید. البته درصد و سرعت جوانهزنی به طور قابل ملاحظهای تحت تأثیر کادمیوم قرار نگرفت. در این ارتباط گیاه شنبلیله، سیاهدانه و شوید بیشترین حساسیت را به سمّیت کادمیوم نشان دادند. در گیاه شنبلیله و زنیان طول ساقهچه بیشتر از طول ریشهچه تحت تأثیر کادمیوم کاهش یافت و در این دو گیاه طول ساقهچه به عنوان شاخص حساسیت تعیین شد. در حالیکه در گیاه شوید، ریحان، خرفه و سیاهدانه طول ریشهچه بیشتر از طول ساقهچه کاهش یافت و به عنوان شاخص حساسیت منظور گردید. به طور کلی از لحاظ طول ریشهچه شوید حساسترین و ریحان متحملترین گونه به سمّیت کادمیوم بود.