تأثیر ویتامین b۱ و هورمون iba بر ریشه زایی و رشد سلول های کورتکس ریشه های نابجای قلمه های رزماری (rosmarinus officinalis l.) در شرایط کشت هیدروپونیک
چکیده
گیاه رزماری (rosmarinus officinalis l.) از لحاظ زینتی و دارویی دارای ارزش زیادی می باشد. مطالعه وضعیت رشد و آناتومیک این گیاه در مرحله ریشه زایی قلمه ها اهمیت دارد. در این پژوهش، تأثیر جداگانه و همزمان ویتامین b1 (تیامین) و ایندول بوتیریک اسید (iba) بر رشد طولی، ریشه زایی و ساختار آناتومیک ریشه های نابجای قلمه های رزماری در محیط کشت هیدروپونیک مطالعه گردید. ترکیب تیمارها با استفاده از آزمایش فاکتوریل به صورت 9 ترکیب تیماری حاوی سه سطح از دو ماده iba و ویتامین b1 تعیین گردید. تیمارها به مدت دو هفته در شرایط استاندارد نور، دما و رطوبت بر قلمه ها اعمال شد. سپس با استفاده از مقطع گیری عرضی و رنگ آمیزی مضاعف، وضعیت آناتومیک ریشه از لحاظ مقطع عرضی، رشد سلول های کورتکس، تراکم ریشه های فرعی و تارهای کشنده با استفاده از میکروسکوپ نوری و همچنین رشد طولی قلمه ها مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که تیمارهای جداگانه و همزمان b1 و iba به خوبی بر رشد طولی، مورفولوژی و آناتومی قلمه های رزماری در مرحله ریشه زایی تأثیر معنی دار داشت. به هر حال نتایج نشان دادند که ویتامین b1 بیشتر تأثیر بر رشد ریشه داشته است و هورمون اکسین (iba) با تحریک تقسیم سلولی در دایره محیطیه می تواند ریشه زایی را در قلمه ها تحریک کند. بنابراین کاربرد همزمان این دو ماده، به خوبی و به طور چشمگیری بر تکثیر و رشد گیاه زینتی و دارویی رزماری تأثیر معنی دار داشته و از این دو ماده می توان در شرایط تجاری و مزرعه نیز استفاده نمود و حتی می توان در مورد سایر گیاهان زینتی که مشکل تکثیر دارند نیز استفاده نمود.