بررسی شیمی کانی ها و سنگ زایی گدازه های داسیتی مخروط آتشفشانی آروانه در جنوب غرب شهرستان بستان آباد-شرق آتشفشان سهند
چکیده
مخروط آتشفشانی آروانه وابسته به بخش شرقی مجموعه آتشفشانی سهند در جنوب غرب شهرستان بستان آباد قرار گرفته است. این مخروط با ترکیب گدازهای داسیت، آندزیت داسیت و ریوداسیت در ارتباط با فعالیتهای آتشفشانی جوان سهند به سن پلیوسن-پلئیستوسن تشکیل شده است. بر اساس مطالعات پتروگرافی، کانیهای فنوکریست شامل پلاژیوکلاز + هورنبلند + بیوتیت ± کوارتز ± فلدسپار پتاسیم است. بافت اصلی این سنگها هیالوپورفیریک و میکرولیتی پورفیریک است. ترکیب پلاژیوکلازها اغلب در بخش مرکزی آندزین و در حاشیهی لابرادوریت است. ترکیب بیوتیت بر اساس مقادیر si و feo/feo+mgo از نوع بیوتیت منیزیومدار بوده و بیوتیتهای مورد بررسی با میزان mg/mg+fe+mn بین 52/0تا61/0 در شرایط گریزندگی نسبتاً بالای اکسیژن تشکیل شده و به سری ماگمایی آهکی-قلیایی وابستهاند. ترکیب شیمی فنوکریستهای آمفیبول از نوع کلسیک است. حضور آمفیبولهای کلسیک در سنگهای ماگمایی نشانه وابستگی این سنگها به ماگماهای وابسته به محیطهای تکتونوماگمایی فرورانشی است. ترکیب شیمی آمفیبول شرایط گریزندگی بالای اکسیژن در ماگمای تشکیلدهندهی این سنگها را تأیید میکند. خاستگاه ماگمایی گدازههای مخروط آتشفشانی آروانه بر اساس ترکیب شیمی بیوتیت و آمفیبول در ارتباط با حاشیهی فعال قارهای وابسته به فرورانش تعیین میشود. شرایط دما-فشار تبلور سنگها بر اساس ترکیب شیمی فنوکریستها و با استفاده از روشهای متعدد به ترتیب در حدود 700 تا 800 درجهی سانتیگراد در گسترهی 3 تا 6 کیلوبار تعیین میشود. بر اساس فشار محاسبه شده احتمالاً میتوان شروع تبلور فنوکریستها را از عمق 18 کیلومتری پوستهی قارهای منطقه در نظر گرفت.