سبک شناسی سروده های محمود درویش
چکیده
محمود درویش، سرایندة معاصر شعر مقاومت فلسطین، بسان سرایندگان شعر سپید و آزاد فارسی، با رهایی از پایبندی به وزن و قافیة شعر سنتی، سخن رانده است؛ او که دفاع از مردم ستمدیده و دشمنی با رژیم صهیونیستی بر قصایدش سایه افکنده، به اشعارش روح حماسی و مقاومت بخشیده است. در این مقاله، سرودههای درویش، از نگاه سبکشناسی سیروس شمیسا و بر اساس سطوح سه گانة زبانی، فکری، و ادبی مورد بررسی قرار میگیرند؛ موسیقی برخاسته از تکرار به جای واژگان، واج آرایی و توجه به اصوات حروف، دقت در وزن و تفعیلة درخور، آوردن کلمات آهنگین و گاه هم قافیه، آرایه های لفظی، نوآوری در ترکیبات دلنشین، به کارگیری الفاظ غیرعربی، وفور افعال در جهت فضای پرتکاپوی شعری، ژرف نگری در تداعی معانی و اصوات برخاسته از واژگان، بازی هنرمندانه با ضمایر، تنوع در موضوعات شعری با محوریت دفاع و مقاومت، رمزگرایی، گرایش به استعاره و تشبیه در آفرینش فضای خیالپردازی، دقت نظر در طبیعت و بهره گیری از عناصر آن، از جمله مهم ترین شناسههای سبک او هستند که به آنها اشاره میگردد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- حسن رحمانی راد — دانشجوی دورة دکتری در رشتة زبان و ادبیات عربی، دانشگاه فردوسی مشهد
- مرضیه آباد — دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد
- میثم ایمانیان بیدگلی — کارشناس ارشد در رشتة زبان و ادبیات عربی