بررسی گزاره های رئالیسم جادویی در رمانهای«عزاداران بَیَل» غلامحسین ساعدی و «شبهای هزار شب» نجیب محفوظ
چکیده
«رئالیسم جادویی» از شیوه های جدید داستان نویسی است که در آن نویسنده از شاخصه هایی همچون «سحر و جادو» و «وهم و خیال» در بستر «واقعیت»، چنان ماهرانه استفاده می کند که شخصیت ها و رخدادهای داستان برای خوانندگان کاملاً طبیعی و باورپذیر می نماید. «غلامحسین ساعدی» و «نجیب محفوظ» از جمله پیشگامان این سبک داستان نویسی در ادبیات داستانی فارسی و عربی به شمار میروند. رمانهای «عزاداران بیل» ساعدی و «شبهای هزار شب» محفوظ از نمونه های برجستة این شیوة داستان نویسیاند، که در مقالة حاضر تلاش شده این دو اثر از نظر به کارگیری گزاره های رئالیسم جادویی، مورد مطالعه و بررسی قرار گیرند. از میان مؤلفههای رئالیسم جادویی، «سحر و جادو» و «وهم و خیال»، در «شبهای هزار شب» حضوری پررنگتر و برجستهتر دارد. در عین حال در «عزاداران بیل»، نمونههای بیشتری از عناصر «دوگانگی»، «اسطوره» و «صدا و بو» دیده میشود. ضمن آنکه غلامحسین ساعدی از «توصیفات اکسپرسیونیستی و سورئالیستی» نیز بهره برده است.