ارزیابی ترکیب شیمیایی، انرژی قابل متابولیسم و گوارش پذیری سه گیاه شورپسند مورد تعلیف شتر به روش آزمایشگاهی

اکبر ابرغانی، مرتضی چاجی، هرمز منصوری، مرتضی ممویی، خلیل میرزاده

چکیده

سه گونه گیاهی شورزی تحت چرای شتر به نام­های سلمکی ساقه سفید، اشنان و سیاه شور از نظر ترکیب شیمیایی، انرژی قابل متابولیسم و گوارش­پذیری ماده خشک، ماده آلی و فیبر در قالب طرح آزمایشی کاملاً تصادفی مورد مطالعه قرار گرفتند. نمونه­های گیاهی در طول فصل چرای پاییزه و زمستانه از مراتع تحت چرای جنوب استان خوزستان و بر اساس الگوی چرای شتر از بوته­های مذکور جمع­آوری و بر اساس ماده خشک مخلوط و نمونه­های ترکیبی (به عنوان تیمار) تهیه شدند. جایگزینی سلمکی ساقه سفید با هر کدام از 5/66 یا 5/33 درصد از اشنان و سیاه شور به طور معنی­داری مقدار ماده آلی را کاهش و مقدار خاکستر را افزایش داد. همچنین با جایگزینی مزبور، انرژی قابل متابولیسم افزایش یافت (05/0>p). درصد گوارش­پذیری ماده خشک تحت تاثیر تیمار قرار گرفت (05/0>p). جایگزینی 5/66 درصد سیاه شور با اشنان و سلمکی ساقه سفید با اشنان سبب افزایش گوارش­پذیری ماده آلی شد (05/0>p). گیاه سلمکی ساقه سفید در مقایسه با دو گونه اشنان و سیاه شور و همچنین اشنان در مقایسه با سیاه شور از درصد گوارش­پذیری دیواره سلولی و دیواره سلولی منهای همی سلولز بالاتری برخوردار بودند (05/0>p). نتایج نشان داد که سه گونه گیاهی مورد مطالعه تفاوتی از نظر انرژی قابل متابولیسم نداشتند، ولی ترکیب اشنان و سلمکی ­ساقه سفید موجب افزایش گوارش پذیری ماده آلی و ارزش انرژی­زائی آنها ­شد.