مقایسه نتایج مدل درختی m۵ و برنامه ریزی ژنتیک با روش پنمن-مونتیث-فائو برای تخمین تبخیر- تعرق مرجع
چکیده
تبخیر-تعرق به عنوان یکی از اجزاء مهم چرخه هیدرولوژیک، نقش مهمی در بیلان حوضه های آبریز دارد. برای محاسبه حجم تبخیر-تعرق و نیاز آبی در گیاهان، لازم است ابتدا مقدار تبخیر-تعرق مرجع (et0) محاسبه و اعمال ضرائبی، تبخیر-تعرق برای هر نوع گیاهی محاسبه شود. در این تحقیق، ابتدا براساس روش استاندارد و متداول فائو-پنمن-مونتیث و داده های هواشناسی ایستگاه تبریز، مقدار تبخیر-تعرق مرجع ماهانه در منطقه تبریز استان آذربایجان شرقی محاسبه شد. سپس با استفاده از پارامترهای هواشناسی شامل میانگین، حداقل و حداکثر دما و رطوبت نسبی، مقدار بارش، سرعت باد و ساعات آفتابی به عنوان ورودی برنامه ریزی ژنتیک و مدل درختی m5 در مقیاس زمانی ماهانه، میزان تبخیر-تعرق مرجع به عنوان خروجی مدل برآورد گردید. نتایج نشان داد که هر دو روش مذکور نتایج دقیقی (با ضریب تبیین 99/0 برای مدل درختی m5 و 96/0 برای برنامهریزی ژنتیک) را جهت پیش بینی تبخیر-تعرق مرجع ماهانه در منطقه تبریز ارائه می دهند، ولی مدل درختی m5 روابط خطی ساده، قابل فهم و کاربردیتری برای پیشبینی تبخیر-تعرق مرجع ارائه میدهد.