برهم کنش های سیاسی- اقتصادی شهر نیشابور با زیستگاه های اقماری¬اش در دورة ساسانی
چکیده
نیشابور، علیرغم دارابودن اهمیت استراتژیک و ژئوپلتیک در دورة ساسانی، کمتر مورد توجه باستان شناسان دوران تاریخی قرار گرفته است. تحلیل نویافته های باستان شناختی از کهندژ شهر ساسانی نیشابور و شناسایی استقرارهای ساسانی در پهنة دشت نیشابور، می تواند تا حدود زیادی بازسازی سازمان اقتصادی-سیاسی جوامع مستقر در این منطقه از ایران را میسر سازد. در این مقاله سعی شده با تحلیل داده های سفالی در قالب مدل های کمی همچون تحلیل رگرسیون و مطالعة الگوی استقرارهای پراکنده در دشت نیشابور با بهره گیری از ابزارهای نظری همچون تحلیل رتبه-اندازه به گمانه زنی دربارة کیفیت تعامل نیشابور با زیستگاه های اقماری اش پرداخته شود. میزان نفوذ مرکز نیشابور بر اقمارش با تکیه بر متون تاریخی و تحلیل داده های باستان شناختی، در نهایت، این فرضیه را به ذهن متبادر می سازد که الگوی حاکم بر تعاملات سیاسی-اقتصادی سکونتگاه های نیشابور در دورة ساسانی قرابت زیادی با الگوی هسته-پیرامون داشته است.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- میثم لباف¬خانیکی — دانشجوی دکتری باستان¬شناسی دانشگاه تهران