بررسی و مطالعه سفال های دورۀ ایلخانی به دست آمده از کاوش های باستان شناسی ارزانفود
چکیده
با وجود مطالعات و کاوش هایی که در محوطههای دورۀ اسلامی صورت گرفته و به وسیلۀ آن تا اندازهای وضعیت سفالگری ایران دورۀ اسلامی مشخص شده است، هنوز ابهامات فراوانی در این زمینه، بهویژه دربارۀ مراکز سفالگری و تفاوت های سبکشناسی بین آنها وجود دارد. در این بین، کاوش های باستانشناسی همراه با مطالعات دقیق داده ها می تواند تا حد زیادی به حل مسئله کمک نماید. در این مقاله سفال های ایلخانی حاصل از سه فصل کاوش باستانشناسی در محوطۀ ارزانفود، با فرض تولید آنها در همدان مورد مطالعه دقیق قرار گرفته است. از نکات مهم این پژوهش آن است که وضعیت برخی از سفال های دورۀ ایلخانی در همدان مانند فیروزه قلم مشکی و سفالینههای معروف به سبک سلطانآباد، از نظر سبکشناسی و مکان ساخت، تا حدود زیادی مشخص شد. با توجه به پژوهش هایی که در این خصوص صورت پذیرفت، همدان به عنوان یکی دیگر از مراکز ساخت سفالینههای فیروزه قلم مشکی، سلطانآباد و چندرنگ زیر لعاب شناخته شده و علاوه بر آن چند نمونهسفاللعاب دارجدیدمربوط به دورۀ ایلخانی نیز برای نخستینبار شناسایی شد و مورد مطالعه قرار گرفت.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- محمد ابراهیم زارعی — دانشیار گروه باستان شناسی، دانشگاه بوعلی سینا
- علی خاکسار — کارشناس ارشد باستان شناسی، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان
- عباس مترجم — استادیار گروه باستان شناسی، دانشگاه بوعلی سینا
- فرهاد امینی — دانشجوی کارشناسی ارشد باستان شناسی، دانشگاه تهران
- اعظم دینی — دانشجوی کارشناسی ارشد باستان شناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان