تاثیر تغییرات کاربری اراضی بر مورفولوژی رودخانه کارون (مطالعه موردی: محدوده سد گتوند تا تنگ عقیلی شوشتر)
چکیده
تغییرات مورفولوژیکی رودخانه کارون در جلگه آبرفتی خوزستان با توجه به عوامل زمینساختی، تکتونیکی، هیدرولوژیکی و انسانی در طول زمان رخ داده است. هدف از این مقاله بررسی تغییرات کاربری اراضی و تاثیر این تغییرات برروی مورفولوژی رودخانه کارون است. بدین منظور مسیر رودخانه و کاربریهای موجود در منطقه با استفاده از چهار سری تصویر ماهوارهایی لندست tm و etm سالهای 1989و2002و2005و2010 و با کمک تکنیکهای سنجش از دور پردازش و در محیط gis رقومی گردید. در مرحله اول تصاویر یاد شده با استفاده از الگوریتمهای مناسب از لحاظ هندسی و رادیومتریک تصحیح شدند. نمونههای تعلیمی در پنج کلاس کاربری و پوشش به وسیله نرم افزار envi ایجاد و سپس هر تصویر بهصورت جداگانه با استفاده از الگوریتم حداکثر مشابهت طبقهبندی شد. در این بررسی با استفاده از روش تغییرات کاربری اراضی میزان تغییرات پنج کلاس درنظر گرفته شده در هر دوره مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان میدهد که در طول دوره 21ساله مناطق مسکونی و کشاورزی بازه مورد مطالعه افزایش داشته و از طرف دیگر اراضی بدون پوشش رو به کاهش رفته است. با بررسی مورفولوژی روخانه کارون استنباط میشود که در بازه زمانی مورد مطالعه تغییرمورفولوژی در تمام طول مسیر با کاربریهای مختلف صورت گرفته و این تغییرا ت مختص به کاربری خاصی نمیباشند. پس میتوان نتیجه گرفت که در ایجاد تغییرات مورفولوژیکی نقش ناشی از عوامل طبیعی نسبت به عوامل دیگر بیش تر و شدیدتر بوده است. هم چنین بررسی عوارض ژئومورفیک رودخانه از سال 1989 تا سال 2010 نشان میدهد که این تغییرات تابع الگوی منظمی نمیباشد که این مساله مرتبط با ویژگیهای هیدرولوژیک رودخانه کارون است.