بررسی خاستگاه و زمین دما-فشارسنجی توده های گرانودیوریتی و گرانیتی شاه جهان: با کاربرد داده های ایزوتوپ ناپایدار، سن سنجی و ژئوشیمی

شهره حسن پور، geology department, payam noor university, 19395-4697 tehran, iranگروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 3697-19395 تهران، ایران محبوبه جمشیدی بدر، geology department, payam noor university, 19395-4697 tehran, iranگروه زمین شناسی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 3697-19395 تهران، ایران

چکیده

توده­های گرانودیوریتی و گرانیتی شاه­جهان بخشی از توده­ی گرانیتوئیدی اردوباد است که در شمال غرب ایران و در 10 کیلومتری جنوب رودخانه مرزی ارس و در منطقه­ ساختاری البرز-آذربایجان قرار گرفته است. توده­ی گرانودیوریتی دارای بافت ریز دانه ای با کانی­های پلاژیوکلاز با ترکیب آندزین، فلدسپار پتاسیم با ترکیب ارتوز، آمفیبول با ترکیب مگنزوهورنبلند، بیوتیت، اسفن و مگنتیت است و فراوانی کانی­های فلدسپار پتاسیم در توده­ی گرانودیوریتی نسبت به توده­ی گرانیتی کمتر است. نسبت 87sr/86sr اولیه در توده­ی گرانودیوریتی 704486/0 و در توده­ی گرانیتی 704432/0 و مقدار εnd در این توده­ها مثبت است که گویای خاستگاه گوشته­ای و محیط­های فرورانشی است. سن جایگیری توده­ی گرانودیوریتی و گرانیتی بر مبنای نتایج سن­سنجی به­روش ar-ar بر روی کانی بیوتیت، به زمان ائوسن وابسته است. بر مبنای شیمی کانی­های بیوتیت، آمفیبول و ژئوشیمی سنگ کل، شبه رخشان و جزء گرانیت­های نوع i و از نظر سری ماگمایی جزء سری آهکی- قلیایی هستند. بی­هنجاری­های منفی nb و tiدر نمودارهای بهنجار شده، گویای شکل­گیری این توده­ها در مناطق فرورانشی است. جای­گیری توده­ی گرانودیوریتی بر مبنای زمین دما- شیمی در دمای بین 753 تا 777 درجه­ی سانتی­گراد و در فشار بین 08/1 تا 91/1 کیلوبار است.