پایش و کنترل شیمیایی سرخرطومی های ساقه خوار کلزا ceutorhynchus spp. (col.: curculionidae)
چکیده
با هدف پایش سرخرطومی های ساقه خوار کلزا ceutorhynchus spp. به منظور تعیین بهترین زمان مبارزه و تأثیر چند حشره کش روی آن ها، این پژوهش در سال زراعی 91-1390 در ساری اجرا شد. برای پایش آفت از تله های آبی زردرنگ استفاده شد. تأثیر حشره کش های کلرپیریفوس ec40.8%، ایمیداکلوپرید sc35%، دیازینونec60% و فنیتروتیون ec50% به ترتیب به میزان 2، 1، 5/1 و 1 لیتر در هکتار، به انضمام تیمار شاهد در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با پنج تیمار و چهار تکرار ارزیابی شد. یک روز پیش، 5، 14 و 21 روز پس از سم پاشی چهار بوته از هر کرت کنده و شمار لارو درون بافت گیاه شمارش شد. یک هفته پیش از برداشت محصول، شمار غلاف های سالم(hp) و عقیم (bs)روی سه بوته از هر کرت شمارش شدند. 1 مترمربع از هر کرت برداشت، عملکرد و وزن هزاردانه(tkw) محاسبه شد. نخستین سرخرطومی ها در 11 آبان، اوج پرواز در نهم آذر و آخرین آن ها در اوایل دی ماه مشاهده شدند. تخم ریزی از اوایل آذر آغاز و در نیمه آذر به اوج خود رسید. درصد کارایی حشره کش ها در 14 روز پس از سم پاشی به ترتیب 51/6±89/88، 61/9±57/57، 6±20/83 و 13/6±82/91 بود، که به ترتیب باعث افزایش tkw به میزان 8/0، 4/0، 48/0 و 43/0 گرم و افزایش عملکرد به میزان 5/115، 2/68، 5/79 و 8/62 گرم نسبت به شاهد شدند. شمار hp و bs در تیمارهای حشره کش بهترتیب 63/11±17/77، 93/1±58/43، 10/9±44، 06/7±75/44 عدد و 29/0±50/4، 98/0±75/8، 42/1±25/13 و 54/3±33/18 عدد بود که این شمار در شاهد بهترتیب 35/3±75/31 و 76/2±83/14 بود. کلرپیریفوس، با درصد کارایی مناسب، بیشترین میزان عملکرد، tkw و hp و کمترین bs را داشت.