ساخت و بررسی ویژگی های ساختاری و مغناطیسی نانوذرات فریت منگنز جانشانی شده با کبالت
چکیده
در این پژوهش، نانوذرات فریت کبالت- منگنز coxmn1-xfe2o4 ( 7/0≤ x ≤0)، با نیتراتهای فلزی و اسید سیتریک، به روش سل ژل خود احتراقی تهیه شده و ویژگیهای ساختاری پودرهای حاصل، با پراش سنج پرتو ایکس (xrd)، بینابسنج فروسرخ (ft-ir) و میکروسکوپ الکترونی روبشی (sem) بررسی شدند. الگوهای xrd نشان میدهند که بلورکهای تشکیل شده دارای ساختار اسپینلی مکعبی تکفاز وابسته به گروه فضایی fd3m و میانگین اندازهی بلورکهای20 نانومتر است. با استفاده از رابطهی براگ، مشاهده شده است که با افزایش جانشانی کبالت تا 5/0x = پارامتر ثابت شبکه افزایش و سپس برای 7/0x = کاهش می یابد. بینابهای ft- ir نشان می دهند که پهنهی جذبی پیرامون cm-1 572 به برهم کنش میان آهن- اکسیژن در جایگاههای چهاروجهی در ساختار اسپینل وابسته است. با استفاده از تصاویر sem مشاهده می شود که ذرات دارای ریخت کروی و میانگین اندازهی بین 50 تا80 نانومترند. بررسیچرخههای پسماند مغناطیسی نمونهها رسم شده با مغناطیسسنج نمونهی لرزشی (vsm) نشان میدهد که در اثر جانشانی یونهای co2+ در فریت منگنز، مغناطش اشباع برای نمونههای با 5/0 x ≤ افزایش و سپس برای نمونهی با 7/0x= کاهش مییابد که میتوان پنداشت به سبب تفاوت گشتاورهای مغناطیسی یونها در جایگاههای چهاروجهی و هشتوجهی در فریت اسپینلی باشد.