مقاله

کانی شناسی و شیمی-کانی تورمالین و گارنت در گرانیتوئید روستای ملاطالب (شمال الیگودرز) شمال غربی اصفهان

مهین منصوری اصفهانی، department of mining engineering, isfahan university of technology, isfahan, iranدانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان محمود خلیلی، department of geology, faculty of sciences, university of isfahan, isfahan, iranگروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان

چکیده

گرانیتوئیدهای روستای ملاطالب به سن ژوراسیک میانی در پهنه­ی سنندج-سیرجان رخنمون دارد. این توده که در شمال غرب اصفهان واقع شده است بیشتر از دیوریت­ها، تونالیت­ها و گرانودیوریت­های پرآلومینه دو میکایی تشکیل شده و ش‍‍‍‍‍یل­ها و اسل‍‍‍‍‍یت­های ژوراسیک (لیاس-دوگر) را قطع کرده است. تورمالین وگارنت در شمار کانی­های فرعی آشکار گرانودیوریت­های این منطقه است . تورمالین ها نیمه شکل دار تا بدون شکل با چند رنگی قهوه­ای تا سبز و گاهی آبی در بین دیگر کانی­های این سنگ­ها به مقدار نادر پراکنده­اند. بر پایه­ی داده­ها و نمودارهای ژئوشیمیایی، تورمالین های مورد سخن دارای منطقه­بندی ضعیف شیمیایی و طبیعت دراویت هستند که میزان mg آن­ها تا اندازه­ای افزون بر محتوای fe است. مقادیر سایر اعضای انتهایی تورمالین­ها (شورلیت، اوویت، فوئیت) ناچیز است. تورمالینهای mg دار معمولاً درارتباط با مجموعه­های دگرگونی یا دگرنهاد است. خاستگاه نخستین این گونه تورمالین­ها را می توان به سنگ­های متا-رسوبی از قبیل متا-پلیت­ها و متا-پسامیت­های همزیست با یک فاز اشباع از al نسبت داد. گارنت­ها بی شکل و با رگچه­هایی از بلورهای کوچک بیوتیت و یا مسکویت قطع و یا احاطه شده­اند که در مواردی ادخال­های بسیار کوچک این دو کانی را تشکیل می­دهند. همچنین، به طور جزئی بلورهایی از کلریت در حواشی گارنت­ها مشاهده می­شود. ترکیب شیمیایی این کانی­ها بیشتر از آلماندین است که در حاشیه از اسپسارتین نسبتاً غنی و از پیروپ تا حدودی تهی است. این منطقه بندی معکوس، ویژگی چشمگیر گارنت های دگرگونی با درجه­ی بالاست و به تبلور این کانی در یک رژیم فشار با پایین اشاره دارد که غلظت بالای mn در مایعات پسمانده از ماگمای در حال تبلور موجب پایداری آن شده است. بر پایه­ی داده­های فوق، نهشته­های پلیتی وابسته به ژوراسیک زیرین در اعماق نسبتاً کم تحت تأثیر دگرگونی ناحیه­ای پیشرونده (رخساره آمفیبولیت بالایی- گرانولیت زیرین) قرار گرفته که ذوب بخشی گسترده ی متاپلیت­ها را به همراه داشته است. گارنت­های مورد بررسی از جمله فازهای فرومنیزین دار است که در و یا نزدیک به اوج دگرگونی تشکیل شده است.

اسناد مشابه