بررسی تغییرات مکانی نفوذپذیری خاک با استفاده از روش های تجربی و زمین آماری در دشت ساحلی بهشهر- گلوگاه
چکیده
فرآیند نفوذ در هیدرولوژی سطحی و زیرسطحی نقشی مهم ایفا کرده و عامل کلیدی در تمام معادلات بارش و رواناب میباشد. پژوهش حاضر، بهمنظور بررسی نفوذپذیری خاک در منطقه بهشهر-گلوگاه انجام پذیرفت. ازآنجایی که بیشتر محصولات کشاورزی این منطقه در اراضی دشتی و ساحلی کشت میشود، همچنین با توجه به اهمیت نفوذپذیری آب در خاک در اراضی کشاورزی، مطالعات نفوذپذیری در این منطقه ضروری به نظر میرسد. بدین منظور، یک شبکه km10km×8 برای نمونهبرداری در نظر گرفته شده و در مجموع 80 نقطه برای نمونهبرداری انتخاب گردید. اندازهگیری نفوذ آب در خاک با استفاده از روش استوانه تکحلقه با در نظر گرفتن ارتفاع نفوذ یک سانتیمتر و زمان متغیر، انجام پذیرفت. پس از برداشت نفوذ مشاهدهای، با استفاده از دو معادله هورتون و کوستیاکوف، برآورد سرعت نفوذ آب در خاک نسبت به مقادیر مشاهده ای انجام و مورد ارزیابی قرار گرفت. جهت انتخاب مدل مناسب، آمارههای سنجش خطا شامل مجذور میانگین مربعات خطا، خطای نسبی و ضریب ناش ساتکلیف برای هر معادله مورد سنجش قرار گرفت که مقادیر این آمارهها در ارتباط با معادله هورتون بهترتیب 55/5، 61/24 و 98/0 و برای معادله کوستیاکوف بهترتیب 5/8، 14/34 و 96/0 بهدست آمد. نتایج نشان داد که معادله هورتون دارای دقت بیشتری نسبت به معادله کوستیاکوف در برآورد میزان نفوذ نسبت به مقادیر مشاهده ای در این منطقه میباشد. همچنین، بررسی تغییرات مکانی نرخ نفوذپذیری با کمک نرمافزار gs+ نشان داد که تمامی تغییرنماهای متغیر مورد مطالعه همسانگرد می باشند و وابستگی مکانی قوی بین نفوذپذیری آب در خاک وجود داشته است.