بررسی شایستگی نسبی بیوتیپ های خردل وحشی (sinapis arvensis ) مقاوم و حساس به بازدارنده های استولاکتات سنتتاز (als) در شرایط رقابت و عدم رقابت با گندم
چکیده
به منظور بررسی شایستگی نسبی بیوتیپ های خردل وحشی مقاوم به بازدارنده های als جمع آوری شده از سه استان خوزستان، گلستان و کرمانشاه، آزمایشات گلخانه ای در دو بخش انجام گرفت. در بخش اول روند تغییرات وزن خشک اندام هوایی، سطح برگ و ارتفاع بیوتیپ مقاوم هر استان با بیوتیپ حساس همان استان در شرایط عدم رقابت با گندم مقایسه شدند. در بخش دوم قدرت رشد بیوتیپ های حساس و مقاوم هر استان در شرایط رقابت با گندم و قدرت رشد و تولید عملکرد گندم در رقابت با بیوتیپ های مذکور مورد مطالعه قرار گرفت. بر اساس نتایج در بین بیوتیپ های مقاوم، رشد بیوتیپ ker-2 از استان کرمانشاه نسبت به بیوتیپ حساس ker-1 از نظر سطح برگ بالاتر بود و از نظر ارتفاع نهایی و وزن خشک بوته اختلاف معنی داری بین دو بیوتیپ دیده نشد. بیوتیپ های مقاوم استان های گلستان و خوزستان (g3 و kh5) نسبت به بیوتیپ های حساس این استان ها (g9 و kh3) از نظر هر سه صفت مورد مطالعه به صورت معنی دار پایین تر بودند. در شرایط رقابت با گندم نیز بیوتیپ مقاوم ker-2 نسبت به بیوتیپ حساس ker-1 اختلاف معنی داری از نظر توان رقابت با گندم نداشتند و شاخص ازدحام نسبی دو بیوتیپ استان کرمانشاه اختلاف معنی دار نداشتند و در نهایت نیز اختلاف رشد و تولید عملکرد گندم در رقابت با این دو بیوتیپ غیرمعنی دار بود. اما در رابطه با بیوتیپ های استان گلستان و خوزستان نتایج حاکی است که در شرایط رقابت با گندم بیوتیپ های حساس این دو استان (g9 و kh3) نسبت به بیوتیپ های مقاوم آن ها (g3 و kh5) از نظر رشد و ضریب ازدحام برتری داشتندوگندم در رقابت با بیوتیپ های مقاوم g3 و kh5 نسبت به بیوتیپ های حساس g9 و kh3 به ترتیب رشد و عملکرد دانه ای بالاتری داشتن. در نهایت نتایج نشان داد که در بین سه بیوتیپ مقاوم، تنها بیوتیپ ker-2 دارای قدرت رشد و رقابت برابر با بیوتیپ حساس می باشد که می تواند به سرعت گسترش پیدا کرده و با توجه به مقاومت به بازدارنده های als، مزاحمت بالایی ایجاد می نماید.