بررسی اثرات کشندگی و دورکنندگی اسانس برگبو، laurus nobilis و اکالیپتوس،eucalyptus camaldulensis روی شته ی مومی کلم، brevicoryne brassicae
چکیده
شته ی مومی کلم (brevicoryne brassicae) از آفات مهم گیاهان خانواده ی چلیپاییان از جمله انواع کلم و کلزا میباشد. در این تحقیق، به منظور بررسی میزان تاثیر اسانسهای گیاهی در کنترل این شته، اثر اسانس برگ دو گیاه دارویی اکالیپتوس (eucalyptus camaldulensis)وبرگبو (laurus nobilis)روی فرم بیبال حشرات کامل شته ی مذکور مورد مطالعه قرار گرفت. برای تعیین lc50، از غلظتهای کشنده 80-20 درصد اسانسها به روش قطرهگذاری استفاده شد. برای این منظور، آزمایش زیستسنجی در پنج تکرار در شرایط دمایی 1±25 درجه ی سلسیوس، رطوبت نسبی 5±60 درصد و دوره ی نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی انجام شد. در هر تکرار تعداد 10 حشره ی کامل شته ی مومی کلم روی یک دیسک برگی کلم درون پتریدیش قرار داده شد. نتایج به دست آمده، اثر تماسی اسانس هر دو گیاه را روی حشرات کامل شته ی مومی کلم نشان داد. مقدار lc50 جمعیت شته ، برای اسانسهای برگبو و اکالیپتوس بهترتیب 11563 و 16835 پیپیام بهدست آمد که تاثیر بیشتر اسانس برگ بو را نسبت به اسانس اکالیپتوس نشان داد. اسانس این دو گیاه باعث کاهش باروری و طول عمر حشرات کامل شته ی مومی کلم نسبت به تیمار شاهد شدند. اسانس برگبو در مقایسه با اسانس اکالیپتوس در کاهش صفات مذکور تاثیر بیشتری داشت. اسانس برگبو، باروری و طول عمر حشرات کامل شته ی مومی کلم را بهترتیب 47/45 و 78/32 درصد نسبت به تیمار شاهد کاهش داد. همچنین بررسی میزان دورکنندگی اسانس برگبو و اکالیپتوس با استفاده از دستگاه بویاییسنج نشان داد که با افزایش غلظت، درصد دورکنندگی اسانس هر دو گیاه مذکور روی شته ی مومی کلم افزایش یافت، ولی میزان دورکنندگی اسانس برگبو بیشتر از اسانس اکالیپتوس بود. بهطوری که میزان دورکنندگی اسانس برگبو 67/86% و اسانس اکالیپتوس 10% به دست آمد. استخراج اسانس دو گیاه دارویی برگ بو و اکالیپتوس بهروش تقطیر با آب و شناسایی ترکیبات آن با استفاده از دستگاه گازکروماتوگرافی- مساسپکترومتری (gc-ms) نیز نشان داد که 1,8-cineole (یکی از ترکیبات دارای خاصیت حشرهکشی) بیشترین درصد ترکیبات تشکیل دهندهی اسانس هر دو گیاه دارویی را تشکیل داده، به طوری که 50/25 درصد از ترکیبات اسانس برگبو و 14/35 درصد از ترکیبات اسانس اکالیپتوس را به خود اختصاص داد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- سیده بنت الهدی حسینی امین — دانشکده کشاورزی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
- شهرام شاهرخی — موسسه ی تحقیقات گیاه پزشکی کشور، بخش تحقیقات کنترل بیولوژیک، تهران، ایران
- فرامرز علی نیا — موسسه ی تحقیقات گیاه پزشکی کشور، بخش تحقیقات کنترل بیولوژیک، تهران، ایران
- محمود خسرو شاهلی — دانشکده ی کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران