نقش ویژگی های روایتی در افزایش ظرفیت های نمایشی طومار جامع نقالان
چکیده
هفتلشکر ازجمله نمونههای طومار جامع نقالان در عهد قاجار است که نقالی گمنام در سال 1292ق آن را کتابت کرده است. هفتلشکر در اصل نام یکی از نبرد- روایتهای مشهور نقالی است که از روی شهرت و رواج به یکی از طومارهای جامع نقالان نیز گفته شده است. جنبه روایی متن عامل پیوستگی ادبیات و نمایش است. تقلید حالات و حرکات اشخاص بهوسیله راوی، متن را به سمت داستانگویی نمایشی رهنمون میسازد. در این میان دخل و تصرفهای ذهنی- ساختاری نقال در متن طومار، علاوهبر تبیین جایگاه روایتگری او، شگردهای روایتی خاصی را درجهت افزایش توان نمایشی اثر فراهم ساخته است. در مقاله حاضر ویژگیهای روایی طومار جامع نقالان بر اساس نظریه ژراژ ژنت و تأثیر آن در جهتدهی به ظرفیت نمایشی اثر، بررسی شده است. براین اساس، ساختمان روایتدرروایت در کنار شیوههای روایتی چون نظم و وجه یا حالت بهشکل گذشتهنگر و آیندهنگر، شکلدهی کانون روایت و رابطه کانون با راوی دانای کل ازجمله ویژگی های روایی اثر مورد بحث است که جهتدهی نمایشی متن را نیز فراهم ساخته است.