تصویرِ تاریخ: از دانمارک تا پاریس ( تحلیل اسطوره شناختیِ کاریکاتورهای سیاسی درباره پیامبر اسلام ( ص))
چکیده
در بطن سیاست های بازنمایی غرب، اسلام سیاسی و خشونت های تجسم یافته ی آن، امری درون ماندگارِ جهان اسلام و روحیه ی جمعی مسلمانان تلقی میشود. پیامد این امر، تاریخ زدایی از جهان اسلام و اسطوره سازی از آن است. یکی از میانجی های این اسطوره سازی، بازنمایی های رسانه ای است. غرب، هژمونی گسترده ای بر انتشار تصاویر رسانه ای دارد؛ یکی از جلوه های عمده ی رسانه ای از اسلام و مسلمانان و به تبع آن تکثیر سیاست های اسلام هراسی، انتشار کاریکاتورهایی منسوب به پیامبر اسلام ( ص) در غرب و در چند سال اخیر بوده است. اسطوره شناسی های بارت طرح نقادانه ای را پیش روی ما می گذارد تا از طریق آن اسطوره را در زمانه ی حاضر رمزگشایی کنیم و به ایدئولوژی بنیادی آن بپردازیم. این جستار با این پیشفرض که تصاویر دارای دلالت های تاریخی-اجتماعیاند، کوشیده است کاریکاتورهای نامبرده را در مقام نظامی اسطوره ای، نشانه شناسی کند. رمزگشایی کاریکاتورها فاش می کند که تروریسم اسلامی، برخورد تمدنها و پایان تاریخ، اسطورههایی هستند که آنها عرضه میکنند. هدف این اسطورهها غسل تعمید جریان گردش سرمایه تحت عنوان جنگ علیه تروریسم و دفاع از آزادی بیان است. این فرایند هژمونیک بخشی از عملیات موجه سازی نظام مند بهره کشی، در سطح جهانی است که از سوی جریانهای پوپولیستی و دستِ راستی هدایت میشود.