مسکوکات و نظام پولی مصر و شام در دوره ممالیک بـُرجی و اثر سیاست های مالی ایشان بر آن(۷۸۴ـ۹۲۳ق.)

حمیدرضا ثنائی، استادیار تاریخ/ دانشگاه فردوسی مشهد احمدرضا متولی، استادیارگروه تاریخ/ دانشگاه پیام نور خراسان رضوی

چکیده

نخستین منبع درآمد ممالیک برجی (حکـ : 784ـ923ق) تجارت بود و از این رو، رونق و زوال نظام مالی یکی از عوامل اصلی اثرگذار بر قدرت آنان بود. در نظام مالی ایشان، معاملات با دینار طلا، درهم نقره و درهم فلوس (از جنس مس) صورت می­پذیرفت. ضرب این سکه­ها و وزن آنها در سراسر حکومت ممالیک برجی، تحت تاثیر شرایط مختلف اقتصادی و سیاسی در نوسان بود و این امر، تاثیرات نامطلوبی بر اقتصاد ایشان برجای می­گذاشت. پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی، ضمن شرح نظام پولی ممالیک برجی، به دنبال پاسخ بدین پرسش است که سیاست های مالی این حکومت چه اثری بر نظام مالی ایشان و تبعا وضع اقتصادی مصر و شام در زمان حکمرانی ایشان نهاده است. یافته ها حاکی از آن است که نظام مالی ممالیک برجی نوسان بسیاری را تجربه کرد و به شدت آشفته بود. آنان در زمان کمبود بودجه با جمع­آوری سکه­های موجود و سپس ضرب سکه­های جدید به نوعی خود عامل ایجاد بحران اقتصادی مضاعف می­شدند که به نوبه خود در ضعف ایشان اثرگذار بود.