ژئوپلتیک هویت و تأثیر آن بر راهبرد امنیتی ایران و عربستان در تحولات یمن
چکیده
چکیده تحولات یمن آثار و پیامدهای قابل توجهی بر سیاست و امنیت منطقه ای و حتی فرامنطقه ای برجا گذاشته است. اولین نشانه منطقه ای آن را می توان در ارتباط با رفتارهای مختلف دو بازیگر عمده منطقه یعنی ایران و عربستان مورد توجه قرار داد. بر این اساس سؤال اصلی نوشتار حاضر این است که ژئوپلتیک هویت چه تأثیری بر الزامات و راهبرد امنیتی ایران و عربستان در منطقه داشته و این عامل چه نوع الگوی رفتاری را برای این دو کشور در مورد تحولات یمن رقم زده است؟ فرضیه این است که هویت شیعی، انقلابی و استکبارستیز ایران از یک طرف و هویت سنی، پادشاهی و طرفدار غرب عربستان از طرف دیگر، باعث گسترش رقابت های ژئوپلتیکی در منطقه خاورمیانه به خصوص به شکل تعارض و جنگ سردی بین این دو کشور در یمن شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هویت مذهبی تأثیرگذارترین عامل بر روابط عربستان و ایران بوده، به طوری که عربستان نگران اعتراضات و خیزش اقلیت شیعه خود به ویژه پس از تعمیق و گسترش بحران یمن بوده است. از این رو برخلاف رویکرد امنیتی هویت محور و مشارکتی ایران در حل منازعات منطقه، عربستان با حمایت و دخالت قدرت های فرامنطقه ای بویژه آمریکا رویکرد تهاجمی را برای تأمین امنیت خود در پیش گرفته است، بدین منظور برای تبیین دقیقتر موضوع تلاش می گردد با بهره گیری از تئوری سازه انگاری فرضیه پژوهش در قبال تحولات یمن به آزمون گذاشته شود