مدل سازی اثر زوال بذر بر سبزشدن گندم در تنش خشکی: بهینه سازی برنامة germin در پیش بینی الگوی سبزشدن
چکیده
تاکنون، برنامههای کامپیوتری مختلفی نظیر برنامة germin برای محاسبة مؤلفههای جوانه زنی طراحی شده است که استفاده از آن ها اشکالاتی در بر دارد. هدف از این مطالعه اصلاح برنامة germin برای محاسبة مؤلفههای جوانه زنی بود. با کمک برنامة بهینهشده اقدام به مدل سازی تأثیرات زوال بذر بر سبزشدن گندم در سطوح مختلف خشکی شد. به این منظور این آزمایش در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی به روش فاکتوریل با ترکیب پنج سطح زوال بذر (صفر، 48، 72، 96 و 144 ساعت دورة تسریع پیری) و سه سطح خشکی (1-، 5- و 10- بار) انجام شد. نتایج نشان داد که تابع چاپمن ـ ریچاردز به خوبی سبزشدن تجمعی را در همة تیمارهای زوال بذر و شرایط خشکی شرح می دهد. با افزایش دورههای تسریع پیری زمان حرارتی برای سبزشدن از 145 به 194 درجة سانتی گراد روز رشد افزایش یافت و تنش خشکی نیز به افزایش زمان حرارتی منجر شد. برای مثال در تیمار 144ساعت تسریع پیری زمان حرارتی به 240 درجة سانتی گراد روز رشد رسید. درصد و سرعت سبزشدن با افزایش دورة تسریع پیری کاهش یافتند. نتایج نشان داد با افزایش زمان حرارتی در شرایط مطلوب محیطی زمان حرارتی برای سبزشدن در شرایط تنش خشکی بهطور خطی افزایش یافت. برنامة بهینه شده توانست مؤلفههای جوانه زنی را محاسبه کند و توصیه می شود در مطالعات بذری از germin بهینهشده استفاده شود.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- الیاس سلطانی — استادیار گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت ـ ایران
- افشین سلطانی — استاد گروه زراعت، دانشکدة علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان ـ ایران
- مصطفی اویسی — استادیار گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت ـ ایران