بررسی وضعیت فلزات سنگین در خاک، آب و گیاه اراضی سبزیکاری شاهرود
چکیده
مقدمه: ورود فلزات سمی از طریق فعالیتهای انسانی باعث آلودگی بسیاری از خاکها شده است. فلزات سنگین از مهمترین آلایندهها در محیط زیست بهشمار میروند. این مطالعه بهمنظور تعیین غلظت فلزات سنگین در خاک، آب و گیاه اراضی سبزیکاری منطقه شهنما شاهرود انجام شده است. مواد و روشها: سبزیهای مورد بررسی شامل سبزیهای برگی جعفری، تره، برگ چغندر، شنبلیله، شاهی، ریحان، تربچه و گشنیز بود. نمونهبرداری طی مدت 3 ماه در فاصله شهریور تا آبان 87 صورت گرفت. تعداد 180 نمونه جمعآوری شده سبزیجات، آب و خاک، پس از آمادهسازی، توسط دستگاه اسپکتروفتومتر جذب اتمی مطابق با روش استاندارد مورد آنالیز قرار گرفت. نتایج: مقادیر میانگین غلظت سرب، کادمیوم، کروم، آرسنیک و روی در نمونه سبزیجات بهترتیب برابر: 99/23، 09/2، 4/5، 26/5، 4/168 میکروگرم بر گرم به ازای بافت گیاه بود. میانگین غلظت فلزات سنگین در آب بهترتیب: 55/7، 85/4، 78/0، 83/12 و 99/347 میلیگرم در لیتر نمونه و در خاک بهترتیب : 12/81، 43/14، 32/ 134، 08/ 19 و 435 میکروگرم به ازای هر گرم نمونه خاک بود. مقایسه میانگین غلظت مقادیر فلزات سنگین موجود در سبزیجات، آب و خاک با مقادیر استاندارد اختلاف معناداری را نشان میدهد به جز روی که اختلاف معناداری با مقادیر استاندارد نداشت. میزان غلظت سرب، کروم، کادمیوم و آرسنیک در انواع سبزیجات بالاتر از مقدار معمول آن میباشد. نتیجهگیری: نتایج تحقیق بیانگر آلودگی آب، خاک و گیاه به فلزات سنگین در اثر مصرف کودهای شیمیایی، دفع غیر بهداشتی فاضلاب و احتراق سوختهای فسیلی میباشد.