بررسی مرگ ومیر کودکان زیر یک سال و عوامل مؤثر بر آن در شهر بیرجند
چکیده
مقدمه: اولین سال زندگی برای تأمین زیر بنای سلامت و بهبود کیفیت زندگی اهمیت ویژهای دارد. در سالهای اخیر میزان مرگومیر کودکان زیر یکسال در کشورهای پیشرفته کاهش یافته اما همچنان در کشورهای در حال توسعه بالا میباشد و شناخت عوامل مرتبط با این مرگها میتواند قدم مهمی برای کاهش این شاخص باشد و این مطالعه با هدف بررسی فاکتورهای مرتبط با این مرگها در شهرستان بیرجند طراحی گردید. مواد و روشها: دراین مطالعه مورد شاهدی تمام مرگهای کودکان زیر یکسال اتفاق افتاده در بیمارستانهای شهر بیرجند در مدت یکسال بهعنوان گروه مورد در نظر گرفته شدند. برای هر مورد، دو شاهد انتخاب گردید. انتخاب شاهدها براساس نزدیکترین فاصله زمانی از نظر تولد به مورد بوده که تا یکسالگی زنده ماندهاند و محل سکونت آنها همان منطقه موردها بود که در شهر از دفتر آمار حیاتی مراکز بهداشتی- درمانی شهری و در روستا از خانههای بهداشت روستایی استخراج گردیدند. اطلاعات از طریق پرسشنامه با مصاحبه با مادر و بررسی پرونده فوت کودک جمعآوری و تجزیه و تحلیل گردید. نتایج: در این مطالعه 7/79% از موارد مرگ کودکان زیر یکسال در ماه اول زندگی و 3/42% بین یکماه تا یکسال اتفاق افتاده بود. مهمترین علت فوت در نوزادان نارسی و عارضه کمبود وزن هنگام تولد (2/54%) و مهمترین علت مرگ در شیرخواران یکماه تا یکسال ناهنجاری مادرزادی (3/33%) تعیین گردید. در بررسی فاکتورهای مؤثر بر مرگومیر شیرخواران که بر اساس آنالیز رگرسیون لجستیک شرطی صورت گرفت، متغیرهای سواد پدر، فاصله تولد با کودک قبلی، وضعیت نوزاد هنگام تولد، وزن نوزاد هنگام تولد، نوع زایمان، بارداری پرخطر ارتباط معنیداری با مرگومیر شیرخواران نشان داد. نتیجهگیری: توجه ویژه به دوران نوزادی و مراقبت ویژه از نوزادانی که از مادران در معرض خطر متولد میشوند، و ارایه آموزشهای بهداشتی و مراقبت ویژه از این مادران میتواند نقش مؤثری در کاهش مرگومیر شیرخواران داشته باشد.