بررسی کارایی حذف فورفورال از محیط های آبی با استفاده از جذب بر روی کربن فعال و بنتونیت اصلاح شده با سورفاکتانت کاتیونی

مصطفی لیلی، m leili ph.d; assistant professor, department of environmental health engineering, school of public health, student research center, hamadan university of medical sciences, hamadan, iranدکتری بهداشت محیط، استادیار گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، مرکز پژوهش دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی همدان قربان عسگری، gh asgari ph.d; assistant professor, department of environmental health engineering, school of public health, student research center, hamadan university of medical sciences, hamadan, iranدکتری بهداشت محیط، استادیار گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، مرکز پژوهش دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی همدان احمدعلی اسکندری، a. a eskandari bachelor on environmental engineering; school of public health, student research center, hamadan university of medical sciences, hamadan, iranدانشجوی کارشناسی مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، مرکز پژوهش دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی همدان لقمان برزویی، l borzoei bachelor on environmental engineering; school of public health, student research center, hamadan university of medical sciences, hamadan, iranدانشجوی کارشناسی مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، مرکز پژوهش دانشجویان، دانشگاه علوم پزشکی همدان بهمن رماوندی، b ramavandi ph.d; assistant professor, department of environmental health engineering, school of public health, bushehr university of medical sciences, bushehr, iranدکتری بهداشت محیط، استادیار گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر

چکیده

زمینه و هدف: فورفورال یکی از ترکیبات شیمیایی سمی بوده ولی با توجه به ویژگی هایی که دارد در بسیاری از صنایع ازجمله صنایع پتروشیمی، غذایی، تولید کاغذ و کارتن، داروسازی و ... مورد مصرف قرار می گیرد، بنابراین در غلظت های مختلف در پساب حاصل از این صنایع وجود داشته و می تواند وارد محیط شود. هدف این مطالعه، بررسی کارایی جاذب ارزان قیمت بنتونیت اصلاح شده با سورفاکتانت کاتیونی در حذف فورفورال از محیط های آبی است. روش بررسی: در این مطالعه که از نوع آزمایشگاهی است بنتونیت از یکی از معادن استان زنجان خریداری شد و با استفاده از سورفاکتانت کاتیونی (ctab) جهت افزایش ظرفیت جذب مورد اصلاح قرار گرفت. کربن فعال نیز بصورت تجاری خریداری شد. یافته ها: راندمان حذف برای کربن فعال و بنتونیت اصلاح شده تحت شرایط بهینه، حدود 52 و 66 درصد تعیین شد. در هر دو جاذب استفاده شده، با افزایش زمان تماس و دوز جاذب، این کارایی افزایش یافت ولی با افزایش غلظت اولیه فورفورال، کارایی حذف کاهش یافت. کارایی حذف در phهای نسبتا اسیدی تا نزدیک خنثی بیشتر بود که برای کربن فعال و بنتونیت اصلاح شده حدود 60 و 69 درصد تعیین شد. مطالعات سینتیکی نشان داد فرایند جذب در هر دو جاذب از نوع درجه دوم کاذب است. داده های جذب نیز با مدل لانگمویر مطابقت بیشتری نشان داد. نتیجه گیری: به طور کلی نتایج نشان داد که بنتونیت اصلاح شده با ctab بعنوان یک جاذب طبیعی می تواند راندمان های قابل قبولی در مقایسه با کربن فعال در حذف فورفورال داشته باشد هر چند تا حدودی به زمان تماس های بیشتری نیاز است.