توسعه یک شاخص نوین کیفیت آب آشامیدنی (mdwqi) و استفاده از آن در ارزیابی کیفیت منابع آب زیرزمینی ایران

محمدرضا محبی، mohaad-reza mohebbi water quality control bureau, national water and wastewater engineering company, tehran, iranکارشناس ارشد مهندسی بهداشت محیط، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور کوشیار اعظم واقفی، koshyar azam vaghefi water quality control bureau, national water and wastewater engineering company, tehran, iranکارشناس مهندسی شیمی، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور احمد منتظری، ahmad montazeri water quality control bureau, national water and wastewater engineering company, tehran, iranکارشناس مهندسی عمران، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور مهرنوش ابطحی، mehrnoosh abtahi department of disaster public health, school of public health, ahvaz jundishapur university medical of sciences, ahvaz, iranدکترای مهندسی بهداشت محیط، استادیار دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز سوگل اکتابی، sogol oktahi department of disaster public health, school of public health, iran university medical of sciences, tehran, iranکارشناس مهندسی بهداشت محیط، فارغ التحصیل دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران رضا غلام نیا، reza gholamnia department of public health, faculty of health, safety and environment, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iranدکترای مهندسی بهداشت حرفه ای، استادیار دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی فاطمه علی عسگری

چکیده

زمینه و هدف: در این مطالعه، یک شاخص نوین برای ارزیابی کیفیت منابع آب برای مصرف شرب با عنوان شاخص اصلاح شده کیفیت آب آشامیدنی (modified drinking water quality index: mdwqi) توسعه یافت و از آن در بررسی وضعیت کیفیت منابع آب زیرزمینی تأمین کننده آب آشامیدنی در مناطق شهری ایران در سال 1390 استفاده گردید. روش بررسی: تعداد 23 خصوصیت کیفی آب بعنوان خصوصیات کیفی ورودی به شاخص استفاده شد و از استانداردهای کیفیت آب آشامیدنی ایران بعنوان معیار مقایسه استفاده گردید. شاخص mdwqi با استفاده از سه عامل تعداد خصوصیات متجاوز از معیار، تعداد اندازه گیری های متجاوز از معیار و بزرگی تخطی ها از معیار محاسبه می شود. این شاخص کیفیت منابع آب را با توجه به امتیاز کسب شده در محدوده 0 تا 100 در پنج دسته عالی (100-95)، خوب (94-80)، متوسط (79-65)، مرزی (64-45) و نامناسب (44-0) توصیف می نماید. یافته ها: بر اساس شاخص mdwqi، کیفیت 95% آب های زیرزمینی کشور در سطح خوب تعیین شد و در بقیه موارد متوسط یا مرزی بود، همچنین بهترین و بدترین کیفیت منابع آب زیرزمینی به ترتیب در استان های اردبیل و قم مشاهده شد. سه خصوصیت کیفی اول با بیشترین نرخ تخطی به ترتیب فلوراید، منیزیم و نیترات بودند که نرخ تخطی آنها به ترتیب 74%، 32% و 13% تعیین شد. نتیجه گیری: میانگین کشوری امتیاز شاخص mdwqi حدود 85 (وضعیت خوب) بود. این مطالعه نشان داد که شاخص mdwqi و زیرشاخص های آن کیفیت منابع آب را به سهولت، به درستی و به طور قابل اعتماد توصیف می کنند و می توان از آنها بطور گسترده در سراسر دنیا برای ارزیابی کیفیت منابع آب استفاده کرد.