برآورد تعداد موارد مرگ قلبی عروقی، سکته قلبی و بیماری مزمن انسداد ریوی(copd) ناشی از در معرض قرار گرفتن با آلاینده دی اکسید نیتروژن(no۲) با استفاده از مدل air q در هوای شهر اهواز در سال ۱۳۸۸

غلامرضا گودرزی، gholamreza goudarzi department of environmental health engineering, school of public health, ahvaz jundishapur university of medical sciences, ahvaz, iranدکترای بهداشت محیط، استادیار دانشکده بهداشت و مرکز تحقیقات فن آوری های زیست محیطی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز ، محمد جواد محمدی، mohamadjavad mohammadi environmental technologies research center, ahvaz jundishapur university of medical sciences, ahvaz, iranدانشجوی دکترای بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز کامبیز احمدی انگالی، kambiz ahmadi angali department of environmental health engineering, school of public health, ahvaz jundishapur university of medical sciences, ahvaz, iranدکترای آمار، استادیار دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اهواز بصیر محمدی، basir mohammadi department of biology, payam nour university tehran unit, tehran, iranدانش آموخته کارشناسی ارشد زیست شناسی دانشگاه پیام نور تهران زهرا سلیمانی، zahra soleimani department of environmental health engineering, school of public health, ahvaz jundishapur university of medical sciences, ahvaz, iranدانشجوی دکترای بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز علی اکبر بابایی، aliakbar babaei department of environmental health engineering, school of public health, ahvaz jundishapur university of medical sciences, ahvaz, iranدکترای بهداشت محیط، استادیار دانشکده بهداشت و مرکز تحقیقات فن آوری های زیست محیطی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز عبدالکاظم نیسی

چکیده

زمینه و هدف: طبق برآوردهای سازمان بهداشت جهانی(who)هرسال 800,000 نفر در اثر بیماری های قلبی ـ عروقی، تنفسی وسرطان ریه ناشی از آلودگی هوا درسرتاسر دنیا دچار مرگ زودرس می شوند، تقریبا 150,000 نفر از این تعداد مرگ در جنوب آسیا رخ می دهد. نتایج مطالعات در خصوص اثرات کوتاه مدت و بلند مدت به صورت موارد بستری، مراجعه به پزشک، تعداد موارد یک بیماری خاص، مرگ وتعداد سال های از دست رفته زندگی (yoll) گزارش می شود. مدل کامپیوتری(air quality health impact assessment) air q2.2.3 جهت ارزیابی اثرات زیانبار ناشی از در معرض قرار گرفتن آلاینده no2 بر سلامت انسان در اهواز در سال 1388 استفاده گردید. آلاینده no2 با آمونیاک، رطوبت و ترکیبات دیگر به شکل ذرات کوچک واکنش می دهد. این ذرات کوچک می توانند با نفوذ به نقاط حساس در عمق ریه سبب ایجاد یا تشدید بیماری های تنفسی مانند آمفیزم و برونشیت شوند. همچنین می توانند منجر به تشدید بیماری های قلبی ـ عروقی، افزایش میزان مراجعه و پذیرش در بیمارستان و مرگ زودرس شوند. روش بررسی: در این مطالعه داده های مورد نیاز از سازمان محیط زیست و سازمان هواشناسی اهواز گردآوری گردید. در مرحله بعد این داده ها توسط نرم افزار excelبا انجام مراحل تصحیح دما و فشار، برنامه نویسی، پردازش (میانگین) و فیلتر کردن پردازش گردید. در مرحله آخر داده های پردازش شده توسط excel به مدل air qداده شد. این مدل یک ابزار معتبر و قابل اعتماد به منظور برآورد اثرات کوتاه مدت آلاینده های هوا توسط سازمان بهداشت جهانی معرفی شده است. این مدل شامل چهار اسکرین ورودی ( supplier، aq data، location، parameter) و دو اسکرین خروجی ( table، graph ) است. یافته ها: یافته ها نشان دادند که ایستگاه های هواشناسی و اداره کل به ترتیب بیشترین و کمترین غلظت no2را داشته اند، همچنین متوسط سالیانه، متوسط تابستان، متوسط زمستان و صدک 98 این آلاینده در شهر اهواز به ترتیب برابر باμg/m3 27، 6، 43 و 115 بوده است. با توجه به نتایج حاصل تعداد تجمعی موارد سکته قلبی (myocardial infarction) منتسب به تماس با no2 در یک سال 9 نفر بوده است. با توجه به نتایج حاصل تعداد موارد تجمعی مرگ قلبی ـ عروقی با توجه به برآورد حد وسط خطر نسبی در اثر تماس با no2 طی یکسال 19 نفر بوده است. یافته ها نشان دادند که تعداد تجمعی موارد بیماری مزمن انسداد ریوی(copd) منتسب به no2در یک سال 7 نفر بوده است. نتیجه گیری: نرم افزار air q با استفاده از داده های پردازش شده توسط اکسل، خطر نسبی، بروز پایه و جزء منتسب را محاسبه نموده و حاصل کار را به صورت مرگ و میر نمایش می دهد. ذکر این نکته الزامی است که هیچ مدلی وجود ندارد که بتواند اثرات تمام آلاینده ها را یکجا و روی هم برآورد نماید. با توجه به نتایج حاصل 51% موارد تعداد تجمعی موارد سکته قلبی منتسب به تماس با no2 در یک سال در روزهای با غلظت کمتر از m3 60 در رخ داده است. از سوی دیگر72% این تعداد در روزهایی رخ داده است که غلظت دی اکسید نیتروژن زیرμg/m3 90 بوده است. 72% تعداد موارد تجمعی مرگ قلبی عروقی در اثر تماس با no2 طی یکسال مربوط به غلظت کمتر ازμg/m3 90است. 87 % موارد تجمعی بیماری مزمن انسداد ریوی(copd) منتسب به no2در یک سال در روزهای با غلظت کمتر ازμg/m3 110 رخ داده است.