تعیین ترکیبات شیمیائی، مواد معدنی و قابلیت هضم کاه کسن در شرایط برون تنی
چکیده
هدف از اجرای این پژوهش تعیین ترکیبات شیمیائی، موادمعدنی و قابلیت هضم در شرایط برون تنی کاه کسن در استان چهارمحال وبختیاری بود. این مطالعه طی سه سال متوالی در سه اقلیم استان شامل شهرکرد (سرد و خشک)، کوهرنگ (سرد و مرطوب) و لردگان (گرم و مرطوب) انجام شد. به منظور بررسی میزان ماده خشک، پروتئین خام، چربی خام، فیبر خام، خاکستر، انرژی خام و مواد معدنی پرنیاز و کم نیاز، فیبر نامحلول در شوینده خنثی (ndf)، فیبر نامحلول در شوینده اسیدی(adf) ، لیگنین نامحلول در شوینده اسیدی (adl)، قابلیت هضم مادهخشک (dmd)، قابلیت هضم مادهآلی (omd) و قابلیت هضم مادهآلی در مادهخشک (domd)، تعداد 66 نمونه کاه کسن در سه اقلیم استان در سه سال متوالی اخذ گردیدند. پس از آماده سازی نمونهها، ترکیبات شیمیائی و مواد معدنی به روش های آزمایشگاهی و قابلیت هضم در شرایط برون تنی ( in vitro ) تعیین گردیدند. اطلاعات بهدست آمده با استفاده ازنرم افزار آماری sas وبه روش glm تجزیه و تحلیل گردید وبرای مقایسه بین میانگین از آزمون چند دامنه ای دانکن استفاده شد. نتایج این بررسی در مورد ترکیبات شیمیائی کاهکسن نشان داد که میانگین پروتئین خام، الیاف خام، خاکستر و چربیخام در کاهکسن به ترتیب 2/7، 9/28، 2/12، 1/1 درصد و انرژی خام 3938 کیلوکالری در کیلوگرم ماده خشک بود. از نظرغلظت دیواره سلولی شامل ndf، adf و adl بهترتیب 9/44، 7/30 و 6/7 درصد بود. میانگین dmd، omd و domd کاهکسن به ترتیب 2/61، 9/58 و 7/51 درصد بود. میانگین مقدار عناصر معدنی پرنیاز شامل کلسیم، فسفر، منیزیم وپتاسیم به ترتیب 15، 6/1، 4/2 و 14 گرم در کیلوگرم ماده خشک بود. همچنین، مواد معدنی کم نیاز در کاه کسن شامل آهن، منگنز، مس و روی به ترتیب 6/187، 3/53، 5/6 و 9/16 میلی گرم در کیلوگرم ماده خشک بود. در کل، میزان ترکیبات شیمیائی و قابلیت هضم کاهکسن تحت تاثیر سال نمونه برداری بود. ترکیبات شیمیائی کاهکسن تأمین کننده نیاز نگهداری اغلب دام ها، گوسفند، بز وگاوهای بومی در فصل زمستان می باشد و به دلیل خوشخوراکی، قابلیت جایگزینی با علوفه جیره دام را دارا می باشد. همچنین دارای مقادیرمتنابهی از مواد معدنی مانند منیزیوم، آهن، روی و مس می باشد که برخی دیگراز اقلام خوراکی دام ها با کمبود آن ها مواجه اند. کاه کسن دارای مقدار لیگنین کم و قابلیت هضم ماده آلی بالا میباشد