بررسی ایمنی و اثربخشی میوه هندوانه ابوجهل (citrullus colocynthis l.) فرآوری شده در درمان بیماران دیابتی نوع دوم هیپرلیپیدمیک: یک کارآزمایی بالینی تصادفی شده دارای شاهد دارونما

مریم یعقوبی، m yaghoobi 1- pregnancy health research center, zahedan university of medical sciences, zahedan, iranمربی، مرکز تحقیقات سلامت بارداری، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی زاهدان (zahedan university of medical sciences) ابراهیم میری مقدم، e miri-moghaddam 2- department of genetics, zahedan university of medical sciences, zahedan, iranاستادیار، مرکز تحقیقات سلولی مولکولی (ژنتیک)، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی زاهدان (zahedan university of medical sciences) علی نویدیان، a navidian 1- pregnancy health research center, zahedan university of medical sciences, zahedan, iranدانشیار، مرکز تحقیقات سلامت بارداری، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی زاهدان (zahedan university of medical sciences) رضا نیکبخت، r nikbakht 3- student research committee, kerman university of medical sciences, kerman, iranدانشجو، عضو کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی کرمان (kerman university of medical sciences) علی مهرآفرین، a mehrafarin 4- cultivation & development department of medicinal plants research center, institute of medicinal plants, acecr, karaj, iranاستادیار پژوهش، گروه کشت و توسعه مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایرانسازمان اصلی تایید شده: پژوهشکده‮ ‬گیاهان‮ ‬دارویی‮ ‬جهاد‮ ‬دانشگاهی (institute of medicinal plants) حسن فلاح حسینی، h fallah huseini pharmacology & applied medicine department of medicinal plants research center, institute of medicinal plants, acecr, p.o.box: 31375-1369, karaj, iran tel: +98-26-34764010-9, fax: +98-26-34764021گروه فارماکولوژی و طب کاربردی مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، صندوق پستی: 1369-31375 تلفن: 19-34764010 (026) نمابر: 34764021 (026)سازمان اصلی تایید شده: پژوهشکده‮ ‬گیاهان‮ ‬دارویی‮ ‬جهاد‮ ‬دانشگاهی (institute of medicinal plants)

چکیده

مقدمه: شیوع بالای ابتلا به دیابت همراه با هیپرلیپیدمی در ایران و جهان و افزایش خطر بیماری های قلبی عروقی و هزینه های ناشی از آن نیاز به تحقیقات در زمینه درمان آن را فراهم می نماید. با توجه به مصرف هندوانه ابوجهل در طب سنتی در درمان دیابت و هیپرلیپیدمی و سمی بودن در دوز بالا تحقیقات بالینی جهت بررسی ایمنی (safety) و اثربخشی نوع فرآوری شده این داروی گیاهی ضروری به نظر می رسد. هدف: در این پژوهش ایمنی و اثربخشی میوه هندوانه ابوجهل فرآوری شده در بیماران دیابتی نوع دوم هیپرلیپیدمیک مورد بررسی قرار گرفت. روش بررسی: تعداد 60 بیمار دیابتی نوع دوم هیپرلیپیدمیک در دو گروه داروی گیاهی هندوانه ابوجهل و دارونما تقسیم شدند که تعداد 28 نفر در هر گروه مطالعه را به پایان رساندند. به بیماران گروه اول علاوه بر داروهای ضد دیابت رایج روزانه 100 میلی گرم کپسول هندوانه ابوجهل فرآوری شده سه بار در روز و گروه دوم به طور مشابه دارونما تجویز شد. بیماران هر دو گروه از نظر سطح گلوکز، کلسترول، تری گلیسرید، ldl،hdl ، آسپارتات آمینوترانسفراز، آلانین آمینو ترانسفراز و کراتینین خون در حالت ناشتا در ابتدا و بعد از یک ماه درمان مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج: در گروه هندوانه ابوجهل سطح گلوکز، کلسترول وldl خون در حالت ناشتا بعد از یک ماه درمان به طور معنی داری در مقایسه با شروع مطالعه کاهش یافت. اما تغییرات حاصل شده در متغیرهای بیوشیمیایی خون در گروه هندوانه ابوجهل بعد از یک ماه درمان در مقایسه با گروه دارونما تفاوت معنی داری نداشت. در این مطالعه هیچ گونه عوارض گوارشی، کبدی و کلیوی مشاهده نشد. نتیجه گیری: هندوانه ابوجهل فرآوری شده با دوز 100 میلی گرم سه بار در روز یک داروی گیاهی سالم کاهنده کلسترول و گلوکز خون در بیماران دیابتی نوع دوم هیپرلیپیدمیک است.